We mogen naderen tot de bron, zoals vandaag de Samaritaanse vrouw naar de bron toe gaat. We komen naar de Eucharistie om onze diepere dorst te lessen bij de bron van Levend Water, Jezus Christus.
Eucharistieviering in de parochiefederatie H. Laurentius (RRM), in de kerken van de H. Albertus Magnus (Blijdorp), de H. Liduina (Hillegersberg) en de H. Hildegardis (Rotterdam Noord), weekeinde van 7 en 8 maart 2026, om 12.00, 09.30 en 11.00 uur, door plebaan Michel Hagen. A.M.D.G. – I.H.S.
Preek: A2026QDR03A (zie 2017)
Lezingen
E.L: Exodus 17, 3-7
Psalm: Ps. 95 (94), 9-2, 6-7, 8-9
T.L: Romeinen 5, 1-2. 5-8
Vers. Johannes 4, 42 en 75
EV: Johannes 4, 5-42 of 5-15. 19b-26. 39a. 40-42
Homilie
Verleden week konden we horen over luisteren. Abraham moest luisteren naar Gods stem en op weg gaan. De leerlingen moesten luisteren naar Jezus. Want zo klonk de stem van de Vader: “Dit is mijn Zoon, de welbeminde, luistert naar Hem”. Dat was verleden week zondag.
Vandaag op de derde zondag gaat het over een spraakverwarring. U weet natuurlijk waar in de Bijbel de grote spraakverwarring begon. Dat was in Babel, waar ze die toren wilden bouwen die tot in de hemel moest reiken. Toch begon de spraakverwarring al veel eerder net als het slecht luisteren.
Het verkeerde luisteren begon in de Bijbel bij Adam en Eva. Als je luistert naar wat de slang je influistert, dan versta je God op de duur niet meer. Dan wordt het vertrouwen ondermijnd en wordt je doof voor Gods stem. Zo is het ook met de spraakverwarring. Die begon ook al vóór Babel. Daarbij gaat het over de spraakverwarring tussen God en de mensen, want wie niet kan luisteren, belandt in een spraakverwarring.
Vandaag zijn we getuigen van de spraakverwarring tussen de hemel en de aarde. Wat gebeurt er precies? Stap voor stap: We zien Jezus aan de bron van Jacob zitten. De spraakverwarring begint als Jezus spreekt over levend water. In de gewone betekenis is dat water uit de rivier of uit een verse bron. Het is ook het water voor de reiniging, zoals de Wet dat voorschrijft. Waarschijnlijk hoort de vrouw hoort het op die manier. Want zij is vooral in drinkwater geïnteresseerd vanwege de dorst. Maar God wil ons ander levend water geven uit een andere bron en voor een andere dorst, de Heilige Geest. Dat is wat Jezus ons wil geven. Hij zegt: “… het water dat Ik hem zal geven, zal in hem een waterbron worden, opborrelend tot eeuwig leven.”
Jezus wil deze vrouw helpen om te luisteren op een ander niveau. Daarom begint Hij over haar leven. Jezus zei haar: “Ga uw man roepen en kom dan hier terug.” “Ik heb geen man”, antwoordde de vrouw. “Dat zegt ge terecht : ‘ik heb geen man’; want vijf mannen hebt ge gehad, en die ge nu hebt is uw man niet. Wat dit betreft, hebt ge de waarheid gesproken.”
Dat is nogal confronterend. De vrouw is op het heetst van de dag naar de waterput gekomen, ze ontwijkt de vrouwen van het dorp en het gepraat over haar, want de vrouwen vinden haar een gevaar voor hun huwelijk. Dan ontmoet ze hier een vreemdeling, een Jood die met haar in gesprek gaat, die spreekt over haar leven en die haarscherp door heeft hoe haar leven verloopt. Nu begint zij echt te luisteren en begint ze te spreken over het geloof. Ze zegt: “ik zie dat Gij een profeet zijt. Onze vaderen aanbaden op die berg daar, en gij, Joden, zegt dat in Jeruzalem de plaats is waar men aanbidden moet.”
Jezus heeft haar uit haar cocon gehaald, maar ze zit nog wel gevangen in het denken van zij en wij; het tweederangsgevoel komt naar boven. Dat gevoel hadden de Samaritanen omdat ze niet als echte Joden werden beschouwd. Jezus overstijgt het verschil tussen Joden en Samaritanen: “Geloof Mij, vrouw, er komt een uur dat gij noch op die berg noch in Jeruzalem de Vader zult aanbidden. Gij aanbidt wat gij niet kent; wij aanbidden wat wij kennen, omdat het heil uit de Joden komt … ”.
Jezus overwint de spraakverwarring, Hij overwint Babel, Hij heeft oog voor deze vrouw. Hij houdt zich niet op een afstand en is geïnteresseerd in haar leven. Al lijkt het dat ze langs elkaar heen praten, Hij blijft toch in gesprek. Zij verstaat hem niet, maar Hij verstaat haar wel. Hij zegt waar het op staat, Hij is zelfs confronterend, maar Hij nodigt ook uit om verder te kijken. Er verandert iets in deze vrouw. Wilde ze eerst de mensen ontwijken en kwam ze daarom op het heetst van de dag naar die put. Nu zoekt ze de mensen op omdat ze een ontdekking heeft gedaan die ze niet voor zichzelf kan en mag houden. We hoorden het: “Vele Samaritanen uit de stad geloofden in Hem … om het woord van de vrouw die getuigde ‘Hij heeft mij alles verteld wat ik heb gedaan’.
Jezus luistert naar de Vader, door de heilige Geest én Hij luistert naar deze vrouw. In Jezus herstelt zich het gesprek tussen de hemel en de aarde. Dat gebeurt ook wanneer wij het Evangelie lezen en tot ons laten doordringen. Want ook wij hebben onze spraakverwarring in onze relatie met God en in onze relatie met elkaar. Mannen en vrouwen hebben hun spraakverwarringen en komen soms niet tot elkaar. Door het innerlijk gesprek met Jezus, in gebed, in stilte, kan God de spraakverwarring doorbreken, dan leert Hij ons weer luisteren en leert Hij ons een nieuwe taal, een taal die de ander kan verstaan.
Jezus spreekt ook over aanbidding. Hij zegt: “Gij aanbidt wat gij niet kent; wij aanbidden wat wij kennen, omdat het heil uit de Joden komt. Maar er zal een uur komen, ja het is er al, dat de ware aanbidders de Vader zullen aanbidden in geest en waarheid. De Vader toch zoekt mensen die Hem zo aanbidden. God is Geest, en wie Hem aanbidden, moeten Hem in geest en waarheid aanbidden.”
In onze kathedraal hebben we dagelijks een korte of ook langere tijd voor aanbidding. In Christus God aanbidden, in stilte neerknielen, eenvoudig luisteren in eerbied en vertrouwen. Ik kan het u aanbevelen, aanbidding in al zijn eenvoud, door de Eucharistie, Christus, de Zoon, aanbidden, de Bron naar wie wij moeten luisteren, om de spraakverwarring te overwinnen. Amen.
Voorbede
Bidden wij tot God die naar ons luistert.
Wij bidden voor alle Christenen, bijzonder ook voor de oecumene, dat de spraakverwarring wordt overwonnen door een oprechte dialoog, dat gelovigen elkaar verstaan, dat de Heilige Geest de bron is van leven, liefde en geloof, die mensen samenbrengt. (Laat ons [zingend] bidden):
Wij bidden voor onze wereld, dat hekken en muren worden afgebroken in plaats van opgebouwd, dat politici werkelijk kiezen voor wat goed en nodig is, dat ook in politiek en economie, in cultuur en wetenschap de spraakverwarring wordt overwonnen. (Laat ons [zingend] bidden):
Wij bidden voor onze parochiegemeenschap, in deze veertigdagentijd, dat we door Jezus leren onze hemelse Vader te aanbidden in Geest en Waarheid, dat we de stilte zoeken opdat zijn stem kan klinken in ons hart. (Laat ons [zingend] bidden):
Wij bidden voor gezinnen; voor echtparen en alleenstaanden, voor ouders en grootouders, kinderen en kleinkinderen, dat we meer en meer de taal van de liefde leren spreken, dat we leren luisteren met nieuwe oren, dat we elkaar verstaan en tot eenheid komen. (Laat ons [zingend] bidden):
Intenties