Hebt u nog herinneringen aan de oude zuilen, de verdeling van de maatschappij in groepen, zoals katholieken, protestanten en socialisten? De oudere generatie kent ongetwijfeld nog de katholieke scholen, de sportverenigingen en dansscholen, de katholieke krant en radio, politieke partij en vakbond tot en met de katholieke bakker en slager.
Soms wordt hier lacherig over gedaan, maar dat zou ik zeker niet willen doen. Die katholieke zuil had als functie een omgeving te scheppen waarin de inhoud van het geloof en het daarbij horende gedrag op een min of meer vanzelfsprekende manier kon worden doorgegeven. De zuil werd gezien als noodzakelijk, vanwege de realistische gedachte dat alleen de heel sterken in het geloof het zonder zo’n omgeving zouden redden.
Dat is ook waar gebleken toen de zuilen wegvielen. De moderne wereld heeft als een soort seculiere Samson de zuilen uit elkaar gedrukt. De gelovigen belandden zo in een een maatschappij die weinig of niets meer met geloof heeft en waarin moraal en recht in steeds grotere mate het resultaat zijn van nationaal of internationaal mediageweld en politiek lobbywerk.
Onze maatschappij kent inmiddels geen religieus of politiek gekleurde zuilen meer. Toch is de samenleving gefragmenteerder dan ooit. Talloze subculturen functioneren in veel opzichten als moderne zuilen. Dan gaat het niet alleen om etnische groepen, zoals Marokkaanse en Turkse, maar ook om de (vaak commercieel gedreven) subculturen zoals jongerenculturen waarin je als oudere al snel een vreemdeling lijkt, of de avantgardistische design culturen, of de wereld van de media of die van de wetenschap, of business. Het lijken soms compleet gescheiden werelden met een eigen moraal en way of life.
De oude zuilen werden wel vergeleken met de muren van Jeruzalem. Nehemia herstelde ze ooit om de inwoners te beschermen tegen aanvallen van andere volken met andere goden (Nehemia 2, 17 vv). Maar de muren dienden ook om hen te beschermen tegen ongeloof en allerlei verleidingen.
Hebben we dan misschien nieuwe zuilen of muren nodig? Gaan we meedoen met de fragmentatie van deze samenleving door ons terug te trekken in onze eigen subcultuur. Is dat wat we willen? Of is er iets anders mogelijk in plaats van zuilen of muren die ons helpen stand te houden in het geloof?
Het eenvoudigst is het om te rade te gaan bij het Evangelie en de eerste Christenen. Met de val van Jeruzalem zijn de muren definitief verdwenen op enkele ruïnes na. De eerste Christenen begrepen dat zij voortaan als schapen tussen wolven de wereld ingezonden werden. Zij vonden kracht in de geloofsgemeenschap, in het gezamenlijk en het persoonlijk gebed en in de onderlinge steun. Als u mij hoort pleiten voor gebedsgroepen in onze parochies, dan gaat het daarom. Al 2000 jaar vinden gelovigen steun in de bestudering van Gods Woord, in de viering van de Sacramenten, vooral de Eucharistie, in gebedsgroepen en in persoonlijke begeleiding door een geestelijk leidsman of leidsvrouw. Daarin zal de kracht schuilen van de parochies en de Christenen van de toekomst. Er is werk te doen zou Nehemia zeggen.
Pastoor Michel Hagen