In het Evangelie van dit weekend kondigt Jezus opnieuw zijn lijden aan. Hij nodigt ons uit Hem te volgen op de weg die leidt naar verrijzenis.
Eucharistieviering in de federatie H. Laurentius (RRM), in de kerk van de H. Lambertus (Kralingen), weekeinde 21 en 22 september 2024, om 10.00 uur en 12.00 uur, door plebaan Michel Hagen. A.M.D.G. – I.H.S.
Preek: B2024DHJ25B
Lezingen
E.L: Wijsheid 2, 12. 17-20
Psalm: 54 (53), 3-4, 5, 6 en 8
T.L: Jakobus 3, 16- 4, 3
All: Lucas 19, 38
EV: Marcus 9, 30-37
Homilie
Het Evangelie dient om ons iets te leren. Wat kunnen wij leren van het Evangelie van vandaag en de andere lezingen?
Het Evangelie van deze zondag moeten we zien in het verlengde van verleden week. Toen kondigde Jezus zijn lijden aan. De reactie van de leerlingen bij monde van Petrus was afwijzing. Nee, dat mag U niet overkomen. Daarop volgde een afwijzing van Jezus: Ga weg satan. Je laat je niet leiden door God, maar door menselijke gedachten.
Vandaag opnieuw die aankondiging van het lijden, sterven en verrijzen. Hoe reageren de leerlingen nu? Dat is belangrijk, want het kan een spiegel zijn voor onze eigen reacties op het lijden, hoe gaan we zelf om met het lijden dat onze naasten treft of dat onszelf treft?
Het lijkt een wat vreemde reactie van de leerlingen; zij discussiëren, twisten, hebben meningsverschillen, maken ruzie. Waarover? Over wie van hen de grootste is. Het lijkt erop dat ze nadenken over later, omdat Jezus zegt dat Hij gedood zal worden, dat ze nu ruzie maken over wie Hem ooit moet opvolgen? Over vier weken horen we een soort vervolg op deze ambitie als Jacobus en Johannes aan Jezus vragen om in zijn glorie links en rechts van Hem te mogen zitten. Het antwoord van Jezus zal zijn: “Jullie weten niet wat je vraagt”.
Wij hebben in de kathedraal de relieken van Theresia van Lisieux gehad. Zij is vooral bekend om haar ontdekking of herontdekking van de kleine weg. Het is dat waar Jezus vandaag over spreekt.
Jacobus in de tweede lezing schetst de oude mens, de mens die niet verder komt dat wat hij uit de evolutie heeft meegekregen. Overleven en daarom de sterkste willen zijn, survival of the fittest. Het is de oorlogvoerende mens, die moordt, vecht en strijdt, de ruziemakende mens, met na-ijver, jaloezie en eerzucht, de mens die zijn hartstochten niet kan beheersen, de mens die niet bidt en als hij wel bidt, dat op een verkeerde manier doet, namelijk egoïstisch. De oude mens, die niet verder komt dan wat hij uit de evolutie meekrijgt. Die mens wil groot zijn, groter, allergrootst, heersen, niet dienen, machtig zijn, onkwetsbaar.
Daartegenover stelt Jacobus de nieuwe mens, met wijsheid vanuit de hemel, die van bovenaf opnieuw geboren is, uit de aarde genomen, uit de evolutie opgetild, herboren met een nieuwe geest; de geest van wijsheid en verstand, de geest van inzicht en sterkte, de geest van kennis, van ontzag en liefde voor Gods Naam. Over die mens heeft Jezus het: “Als iemand de eerste wil zijn, zal hij de laatste van allen moeten wezen en de dienaar van allen”.
Dat is de kleine weg. Je komt op de laatste plaats, weg eer en aanzien, weg positie, weg macht en bezit, weg de ikgerichtheid, weg de vechtpartijen en de ruzies over wie nu wel de grootste is. “Als iemand de eerste wil zijn, zal hij de laatste van allen moeten wezen en de dienaar van allen”.
We leven in een periode waarin heftig ruzie wordt gemaakt in de politieke debatten, met name over asielzoekers, over vluchtelingen. Felle debatten, harde woorden. Door alles heen zie je de oude mens waar Jacobus over spreekt. Politieke partijen die de onderbuikgevoelens van de bevolking, van het electoraat, van de kiezers gebruiken, misbruiken, manipuleren, uit electoraal belang, voor verkiezingswinst. Een makkelijke zondebok-politiek. De oorzaak is Jarenlange verwaarlozing en bezuiniging, geen beleid en aansturing in woningbouw, onderwijs, gezondheidszorg, openbaar vervoer en veel meer. De idee-fixe dat de vrije markt alles oplost, dat economische vooruitgang ook welzijn meebrengt, dat de moraal van de meerderheid de juiste moraal is.
Na de wederopbouw hebben we Nederlanders opgevoed tot verwende kinderen, geen vuile handen, allemaal een witteboordenbaantje, laat buitenlanders maar het vieze werk doen want handarbeid is minderwaardig. Een sfeer waarin buitenlandse religies interessanter leken dan het eigen christendom, met een hooghartige houding van autonomie en zelfbeschikking waarin geen ruimte is voor God of christelijke moraal.
Die schijnbaar verlichte mens blijkt nu slechts een opgepoetste buitenkant te hebben die feitelijk niets meer dan die oude mens te zijn, die niet verder komt dat de survival of the fittest uit de evolutie.
De leerlingen in het evangelie moeten de stap zetten om werkelijk Jezus na te volgen, in denken en doen, in wil en gedrag, Ze moeten van bovenaf geboren worden en met zijn Heilige Geest worden vervuld. Daartoe moeten ze eerst bereid zijn de kleine weg te gaan, zonder aanzien, zonder succes, zonder positie, zonder invloed, zonder macht. In alle kwetsbaarheid je ontfermen over anderen, over kleinen, over letterlijk kleinen, de kinderen en figuurlijk kleinen, de gewone mensen, de kwetsbare mensen, de machtelozen, de rechtelozen.
Jacobus spreekt over de wijsheid, dat is niet intelligentie of universitaire titel, maar de wijsheid van omhoog, die rein is, maar ook vredelievend, vriendelijk en altijd voor rede vatbaar, die rijk is aan barmhartigheid en rijk aan vruchten van goede daden, die onpartijdig is en oprecht.
Wie die kleine weg van Jezus durft te gaan, mag vragen om die wijsheid van omhoog en zal die wijsheid ontvangen. Wie zijn weg onderhoudt en leert zal groot geacht worden in het Rijk der hemelen; de kleine weg, die de kortste weg is naar Gods Koninkrijk. Wij mogen leren van de leerlingen, want wij herkennen de oude mens nog in ons hart. Maar Gods genade is groot, Hij doet ons van bovenaf herboren worden, tot veelgeliefde kinderen van God. Amen.
Voorbede
Wij bidden tot God die ons in Jezus de weg wijst naar zijn Koninkrijk.
Wij bidden voor de Kerk. Wij bidden om een houding van mededogen en betrokkenheid, van waakzaamheid en actie, opdat vluchtelingen en asielzoekers niet het zwarte schaap worden van politiek falen, dat we beseffen hoe Christus zelf vluchteling was en werd vermoord. (Laat ons [zingend] bidden):
Wij bidden voor de regering en de hele overheid, om oog voor de menselijke maat, om onafhankelijkheid tegenover stemmingmakerij, om wijsheid bij belangrijke keuzes, dat menselijkheid en rechtvaardigheid altijd voorrang krijgen. (Laat ons [zingend] bidden):
Wij bidden voor onze parochie en onze parochiekernen, voor zieken en ouderen in onze gemeenschap, dat we tijd maken voor elkaar en oog hebben voor wie lijdt onder eenzaamheid. Voor jongeren, dat het geloof hen hoop en goede moed geeft om te bouwen aan de toekomst. (Laat ons [zingend] bidden):
Wij bidden voor gezinnen, voor alleenstaanden en echtparen, ouders en grootouders, kinderen en kleinkinderen; dat gezinnen leerscholen worden van christelijke naastenliefde die discriminatie en onverdraagzaamheid overwint. (Laat ons [zingend] bidden):
Intenties: