Op deze zondag spreekt Jezus over het huwelijk van man en vrouw. De weg die Hij wijst kunnen we alleen volbrengen door met Hem verbonden te blijven.
Eucharistieviering in de federatie H. Laurentius (RRM), in de kerken van de H. Dominicus (Het Steiger) en de HH. Laurentius en Elisabeth (kathedraal-gezinsmis), zondag 6 oktober 2024, om 09.30 uur en 11.00 uur, door plebaan Michel Hagen. A.M.D.G. – I.H.S.
Preek: B2024DHJ27B
Lezingen
E.L: Numeri 11, 25-29
Psalm: 19 (18), 8, 10, 12-13, 14
T.L: Jakobus 5, 1 -6
All: Johannes 14, 5
EV: Marcus 9, 38-43. 45. 47-48
Homilie
Er zijn een aantal heel gevoelige thema’s in ons geloof, onderwerpen waar meningen sterk uiteenlopen, waar dan ook heftige discussie over kunnen ontstaan en waardoor mensen soms ook de Kerk verlaten. Bekende onderwerpen zijn abortus en euthanasie, maar ook het huwelijk is zo’n onderwerp.
Het huwelijk. Je zou denken dat het huwelijk altijd ongeveer hetzelfde is geweest, maar dat is maar ten dele waar. Er zijn nog steeds culturen waarin huwelijken worden bepaald door de ouders en de familie. Waar geen echt vrije keuze is, geen verliefdheid, niet spannend uitgaan om een leuke partner te ontmoeten. Er zijn bekende situaties waarin koninklijke huwelijken vooral om politieke belangen gingen, het ene vorstenhuis verbindt zich aan een ander vorstenhuis. Er zijn veel van dit soort voorbeelden in de Bijbel en in de geschiedenis.
Het was de Katholieke Kerk die bijna 1000 jaar geleden het belang van een persoonlijk jawoord officieel vastlegde, het jawoord en de vrije instemming van bruid en bruidegom. Je kunt je in onze tijd haast niet voorstellen dat het ooit anders was. Om te zien hoe het in de tijd van Jezus was, is het boek Tobit interessant.
Nu is het huwelijk zelf niet zo’n onderwerp van conflict, maar wel echtscheiding. Dat komt vandaag duidelijk aan bod. Het is me eerder opgevallen dat Jezus op veel momenten ruimdenkender is dan de Farizeeën: zoals bij zijn interpretatie van de sabbat of het aanraken van een melaatse, de reinigingsriten die de leerlingen niet onderhielden, aangeraakt en gezalfd worden door een prostitué, zijn omgaan met tollenaars en zondaars, er zijn veel voorbeelden. Maar vandaag, juist op het vlak van het huwelijk is Jezus strenger dan de Farizeeën. Hoe komt dat?
Kijken we eerst naar Johannes de Doper. U weet waarom Johannes in de gevangenis was gezet. Hij had kritiek op Herodes omdat Herodes getrouwd was met de vrouw van zijn halfbroer Filippus. Een schandaal, maar ja, aan het hof van de koning golden andere wetten, heeft Herodes waarschijnlijk gedacht. Bij Johannes de Doper zie je dus al een heel principiële houding wat betreft het huwelijk.
Jezus staat in dezelfde lijn als Hij zegt: “In het begin, bij de schepping, heeft God hen als man en vrouw gemaakt. Daarom zal de man zijn vader en moeder verlaten om zich te binden aan zijn vrouw en deze twee zullen één vlees worden. Zo zijn zij dus niet langer twee, één vlees als zij geworden zijn. Wat God derhalve heeft verbonden mag een mens niet scheiden.”
“Thuisgekomen ondervroegen de leerlingen Hem nogmaals daarover”. Echtscheiding is in alle tijden voer voor discussie. Ook voor de apostelen. De leerlingen ondervroegen Jezus. Met andere woorden, ze hadden er moeite mee. Kijk je bij de evangelist Mattheüs, dan zeggen de leerlingen zelfs: “Als de verhouding tussen man en vrouw zo is, kan men beter niet trouwen”.
Met andere woorden: Huwelijksproblemen waren er toen en zijn er nu. Toen werden huwelijken vooral door de omgeving gearrangeerd. In onze tijd is er de vrije keuze, krijgt verliefdheid een kans en is er de mogelijkheid om te trouwen met wie jij wilt. Je kunt trouwen met iemand uit je eigen land of uit het buitenland, uit je eigen cultuur of een andere cultuur.
Helaas hebben we geen statistieken uit de tijd van Jezus om te vergelijken. In onze tijd houdt het CBS de statistieken bij rondom echtscheiding. Van gehuwde stellen met een kind eindigt 8% binnen zes jaar in scheiding. Van geregistreerd partnerschap met een kind eindigt 10% binnen zes jaar in scheiding en van ongehuwd samenwonen met een kind eindigt 18% binnen zes jaar in scheiding. Trouwen geeft nog steeds de meeste kans op een stabiele relatie als een fundament voor kinderen om in op te kunnen groeien. Het CBS geeft overigens geen gegevens over de verhouding tussen scheiding bij alleen burgerlijk huwelijk of met ook een kerkelijk huwelijk.
Terug naar de vraag waarom Jezus strenger is dan de Farizeeën. Jezus gaat terug naar Gods oorspronkelijke bedoeling. Het persoonlijke, volwassen en vrije jawoord, door God bevestigd is onverbrekelijk. Het heeft ook te maken met wat Jezus noemt één vlees. Dat gaat vooral over de kinderen. In de kinderen zijn de ouders één vlees geworden, zoals Jezus dat noemt. Twee weken geleden zei Jezus in het Evangelie: “Wie een kind als dit opneemt in mijn Naam neemt Mij op; en wie Mij opneemt neemt niet Mij op, maar Hem die Mij gezonden heeft.” Vandaag zegt Hij: “Laat de kinderen toch bij Mij komen en houdt ze niet tegen. Want aan hen die zijn zoals zij behoort het Koninkrijk Gods”.
Het kind is zeer kostbaar in Gods ogen, als man en vrouw één vlees geworden zijn, dan is het kind een bekroning van hun huwelijk, maar tegelijk ook een sterkere eenheid, door God bevestigd, die je als mens niet mag verbreken.
Er zijn allerlei interessante onderzoeken en statistieken over het huwelijk en over wat de meeste kans geeft op stabiliteit en duurzaamheid. Kerkelijkheid is daarbij een heel belangrijke factor. Het huwelijk als sacrament. Dat je gelooft, zodat God een plek in je huwelijk en gezin heeft. Dat je door je geloof in staat bent te vergeven. Dat je de gebreken van de ander kunt accepteren en dankbaar bent dat de ander jouw gebreken accepteert. Een christelijk huwelijk.
Gods Volk in het Oude- en in het Nieuwe Verbond, wordt bruid genoemd. God is de trouwe bruidegom en zo trouw als God is aan ons, zo trouw wil God dat wij zijn aan elkaar. Zo groeit de nieuwe wereld die God voor ogen staat. Amen.
Voorbede
God ziet ons aan als zijn kinderen, daarom bidden wij vol vertrouwen.
Wij bidden voor de Kerk, voor alle gelovigen wereldwijd en bijzonder voor de echtparen; dat wij allen meer en meer mogen leven uit kracht van het Nieuwe Verbond, dat Jezus ons heeft geschonken. Laat ons [zingend] bidden):
Wij bidden voor de wereld omdat verbondenheid en trouw in onze tijd zwaar beproefd worden, dat we in staat zijn het individualisme en moderne ik-gerichtheid te overwinnen door de verbondenheid die Jezus ons leert. (Laat ons [zingend] bidden):
Wij bidden voor onze parochie en onze parochiekernen, dat we erin slagen de onderlinge band te versterken, dat we elkaar zien als kinderen van de ene hemelse Vader, dat we oog hebben voor kwetsbare en zieke parochianen. (Laat ons [zingend] bidden):
Wij bidden voor gezinnen; voor alleenstaanden en echtparen, ouders en grootouders, kinderen en kleinkinderen, dat we de volgende generatie de waarde van het christelijke huwelijk mogen bijbrengen. (Laat ons [zingend] bidden):
Intenties
Extra voorbede gezinsviering
Wij bidden voor alle vaders en moeders, wij vragen dat God hen mag helpen om de weg van Jezus steeds beter te leren kennen en dat zij die weg ook aan de kinderen kunnen leren.
Wij bidden voor de vormelingen, voor jongeren en voor volwassenen, dat zij in deze weken vooraf aan het sacrament van het Vormsel, sterker worden in hun geloof. Dat zij heel hun verdere leven met de Kerk verbonden blijven.
Wij bidden voor alle mensen die twijfelen aan hun geloof en die het gaan zoeken bij andere kerken of andere geloven. Wij vragen God dat zij Jezus beter leren kennen en alle twijfel overwinnen.