Op deze derde zondag van Pasen, terwijl de kardinalen het conclaaf voorbereiden, horen we hoe Jezus de apostel Petrus aanstelt als herder om Gods kudde te hoeden en te weiden. Ook wij worden uitgenodigd Christus lief te hebben en na te volgen.
Eucharistieviering in de parochies van de federatie H. Laurentius (RRM), in de kerk van de HH. Laurentius en Elisabeth (Kathedraal), zondag 4 mei 2025, om 09.30 en 11.00 uur, door plebaan Michel Hagen. A.M.D.G. – I.H.S.
Preek: C2025TMP03C
Lezingen
E.L: Handelingen 5, 27b-32 40b-41
Psalm: Ps. 30 (29) 2 en 4, 5 en 6, 11. 12a en 13b
T.L: Apokalyps 5, 11-14
Vers: Lucas 24, 26
EV: Johannes 21, 1-19
Homilie
Het zijn bijzondere weken en dagen. Na de Goede week en de plechtigheden van Pasen, was op tweede paasdag het overlijden van paus Franciscus die de dag ervoor nog zijn zegen gaf aan de mensen op het Sint Pietersplein. Binnen diezelfde week, op de zaterdag erna, de dag voor de zondag van de goddelijke Barmhartigheid was er zijn plechtige begrafenis. Inmiddels was de landelijke bedevaart naar Rome begonnen en zijn de pelgrims ook alweer teruggekeerd. In dezelfde periode was het de meivakantie, zodat ook gezinnen in Rome bij de plechtigheden konden zijn. De zaterdag van de begrafenis van Paus Franciscus was tegelijk ook koningsdag. Vandaag, de derde zondag van Pasen is het 4 mei, dodenherdenking en morgen vijf mei Bevrijdingsdag. Nog los van de overlijdens van familie en parochianen, ziekenzalvingen en uitvaarten, maar ook de vergaderingen waren het voor ons allen bepaald geen saaie weken.
Voor hen die de uitvaart van paus Franciscus hebben gevolgd, zal het evangelie van deze zondag bekend klinken. Voor de kardinalen die nu elkaar ontmoeten en die woensdag met het conclaaf beginnen, mag dit evangelie een bron van inspiratie zijn. Mensen vragen zich af wat de vereisten zijn om in deze tijd paus te zijn en welke kwaliteiten iemand moet hebben om dit ambt te vervullen?
In het evangelie zien we hoe Jezus aan Petrus vraagt of hij Hem liefheeft. De paus als bisschop van Rome is de opvolger van Petrus. De eisen die Jezus aan Petrus stelt, gelden dus ook voor een paus anno 2025.
Iets anders belangrijks kom je tegen aan het begin van het Evangelie van vandaag. Petrus gaat vissen en anderen gaan mee. Dan verschijnt Jezus aan de oever, Hij stelt een vraag, zij geven antwoord, Jezus geeft raad, zij volgen het op en het gevolg is dat de netten overvol zijn. Dan wordt Jezus herkend door de apostel Johannes. Het is niet Petrus, Tomas, Natanaël, Jakobus of nog een andere leerling die Jezus herkent. Dat komt terug in het begrip synodaliteit. Iedere leerling heeft een eigen roeping, eigen talenten en gaven. Doordat Johannes Jezus herkent, beseft Petrus pas dat Jezus aan de oever is verschenen. Synodaliteit betekent: Luisteren naar elkaar, omdat de Heilige Geest door de ander tot ons spreekt.
Dit is belangrijk voor alle geledingen van de Kerk. Daarbij kent de Kerk ook de begrippen als transparantie en subsidiariteit. Transparantie betekent dat de beweegredenen, de argumenten, de redeneringen en gedachten ook voor anderen inzichtelijk zijn. Voordat een paus, een bisschop een pastoor, een bestuurslid een besluit neemt, is het belangrijk dat degene die onder zijn of haar leiding staat ook inzicht krijgt in de achtergrond van een besluit.
Subsidiariteit betekent dat ieder de verantwoordelijkheden krijgt die bij zijn of haar taak horen. Dat een hogere leidinggevende de verantwoordelijkheid echt aan anderen geeft en niet zelf houdt, tenzij de ander daarom vraagt of dat evident nodig heeft. Als subsidiariteit in een organisatie is gewaarborgd, kunnen vrijwilligers echt medewerkers zijn en niet alleen uitvoerders van opgedragen taken. Transparantie en subsidiariteit zijn ook middelen tegen klerikalisme. Klerikalisme is een oude valkuil die niet alleen in de Kerk een risico is, maar in heel de maatschappij. Die bovendien niet alleen geldt voor gewijde bedienaren maar ook voor leken. Lang geleden betrof klerikalisme vooral de verhouding tussen de geestelijken en de maatschappij. Sinds paus Fransiscus gaat klerikalisme meer over het hoge aanzien dat geestelijken in grote delen van de wereld hebben. Dan gaat het om positie, aanzien en status, waardoor geestelijken zich boven anderen verheven gaan voelen en zich ook zo gaan gedragen. Dat werkt een soort narcistisch gedrag in de hand en is een bron voor machtsmisbruik in allerlei vormen.
Als Jezus nu aan Petrus vraagt: “Simon, zoon van Johannes, hebt ge Mij lief?”, tot driemaal toe. Gaat het niet zomaar om sympathie, om genegenheid, vriendschap of welke vorm van broederliefde dan ook. Het is een verwijzing naar het Eerste Gebod: “Gij zult de Heer uw God beminnen met geheel uw hart en geheel uw ziel, met al uw krachten en geheel uw verstand; en uw naaste gelijk uzelf”. Dat gebod gaat nu via Jezus. Jezus liefhebben betekent Hem helemaal liefhebben, zijn nederigheid liefhebben, zijn dienst aan de kleinen en armen en zijn totale gehoorzaamheid aan de hemelse Vader liefhebben. Jezus liefhebben is niet zomaar een gevoel; het is toewijding aan de idealen waar Jezus voor staat, bereid zijn om lijden en kruis te aanvaarden wanneer de Heer dat van je vraagt, wanneer dat nodig is voor het Evangelie en de Kerk. Jezus liefhebben betekent je taak aanvaarden met alles wat daarbij hoort.
Wij bidden deze dagen voor de kardinalen die de opdracht hebben een nieuwe paus te kiezen. Zij beseffen allemaal heel goed dat alleen onder inspiratie van de Heilige Geest de juiste keuze gemaakt kan worden. En als die paus dan gekozen is, zullen alle mensen dan tevreden zijn? Zullen de media positief verrast zijn? Zal de nieuwe paus krediet krijgen van behoudende of van vooruitstrevende groepen, van hen die vooral de rechte leer belangrijk vinden of van hen die vooral de menselijkheid belangrijk vinden, van hen die de klassieke liturgie aanhangen en van hen die liturgie willen moderniseren, of de vrouw in het ambt willen of het celibaat afschaffen?
Wat ons tot echte katholieke christenen maakt is openheid en solidariteit, vertrouwen dat God zijn kerk leidt, dat die Kerk gebouwd is op Petrus, een kwetsbare mens, maar een die ondanks zwakke momenten, vol geloof die opdracht van Jezus beantwoordt: “Weid en hoed mijn lammeren en mijn schapen”. Dat moet Petrus doen en daarvoor bidden wij. Amen. Alleluia.
Voorbede
Bidden wij tot God die ons zijn liefde toont in Christus.
Wij bidden voor de kardinalen die in conclaaf bijeenkomen,
dat ze, gedragen door het gebed van de gelovigen, zich laten leiden door de Heilige Geest. Dat zij door de Heilige Geest de nieuwe paus aanwijzen als bisschop van Rome en opvolger van Petrus, dat de nieuwe paus de waarheid van het Evangelie verkondigt aan Kerk en wereld in woord en daad. (Laat ons [zingend] bidden):
Wij bidden voor regeringsleiders, dat de Heilige Geest hen vindingrijk maakt en inzicht geeft, hun harten beweegt en hen moed geeft om de nodige stappen te zetten tot vrede. Wij bidden om duurzame vrede die steunt op barmhartigheid, wederzijdse erkenning en solidariteit. (Laat ons [zingend] bidden):
Wij bidden voor onze parochies, dat we dankbaar zijn voor de vrijheid in ons land, dat we beseffen dat veel mensen met hun leven voor deze vrijheid hebben ingestaan, dat we zelf die vrijheid waard zijn en te streven naar een beschaving van liefde door Christus lief te hebben en na te volgen. (Laat ons [zingend] bidden):
Wij bidden voor gezinnen; voor alleenstaanden en echtparen, voor ouders en grootouders, kinderen en kleinkinderen, dat zij na deze meivakantie met nieuwe energie het laatste stuk van dit schooljaar aanvangen, dat bij alle gebeurtenissen in het leven de deugden van geloof, hoop en liefde voorop blijven staan. (Laat ons [zingend] bidden):
Intenties