Wanneer ben je rijk? Wanneer ben je arm? Wat maakt je gelukkig? Hoe gevaarlijk kan een erfenis zijn in een familie!? We luisteren naar het antwoord van Jezus en zoeken zijn aanwezigheid om tot wijsheid te komen in ons eigen leven.
Eucharistieviering in de parochies van de federatie H. Laurentius (RRM), in de kerk van de H. Liduina (Hillegersberg) en de HH. Laurentius en Elisabeth (Kathedraal), zondag 3 augustus 2025, om 09.30 en 11.00 uur, door plebaan Michel Hagen. A.M.D.G. – I.H.S.
Preek: C2025DHJ18C (zie 2022)
Lezingen
E.L: Prediker 1, 2; 2, 21-23
Psalm: Ps. 90 (89) 3-4, 5-6, 12-13, 14 en 17
T.L: Kolossenzen 3, 1-5. 9-11
All: Vers. Johannes 15, 15b
EV: Lucas 12, 13-21
Homilie
Doet u wel eens mee met de postcodeloterij? Neemt u wel eens een staatslot? Gaat u wel eens naar het casino? En dan hopen dat je in een keer een flinke slag slaat. Misschien heb je er zelfs een heilige voor aangeroepen, dat het deze keer toch mag lukken. Een lot in een loterij. Dat kan ook voor de voetbalclub zijn of voor de kerk. Maar anders wordt het als we echt gaan gokken. Online gokken. Gokverslaving komt om de hoek kijken. We kennen de drama’s, hele vermogens werden vergokt in de hoop op die ene klapper.
Wat zit er in de mens dat hij verslaafd kan raken, want het geldt natuurlijk ook voor roken, alcohol en drugs, maar je kan ook verslaafd raken aan uitgaan of aan TV kijken, je kan verslaafd raken aan Tik-Tok, aan Youtube en aan porno op het internet.
Al deze vormen van verslaving kennen we wel. De ene mens is er gevoeliger voor dan de ander en het soort gevoeligheid verschilt soms sterk tussen verschillende personen, mannen en vrouwen, jong en oud, maar mensen zijn gevoelig voor verslavingen van allerlei soort.
Een bijzondere soort verslaving heb ik nog niet genoemd omdat die meestal niet zo wordt genoemd, want het is een verslaving die breed is geaccepteerd, iets waar onze samenleving op is gebouwd. Het is onze verslaving aan geld, aan bezit. Dat is net zo’n soort verslaving als aan macht en invloed. Geld bezitten kan verslavend werken, heb je geld, dan wil je nog meer. Zalig de mens die daar geen last van heeft, die kan weggeven en goed, doen die bezit een schat in de hemel. Maar helaas, de zucht naar geld, net als de zucht naar macht en invloed is sterk en is oorzaak van heel veel ellende in de wereld.
Vandaag zien we in het Evangelie twee broers die ruzie maken over een erfenis. Zo kan het ook gaan in het groot tussen families, dorpen, steden, landen en continenten. Bezit, erfenis, kapitaal, geld, een huis, land, juwelen, kunst, beelden, schilderijen en wat niet meer. Het gebeurt dat broers en zussen elkaar niet meer aankijken vanwege een broche van moeder of een erfstuk van vader, met een breuk in de familie tot gevolg. In het groot gaat het om landen die vechten om een stuk grond, met duizenden doden tot gevolg.
Jaloezie, scheve gezichten omdat de een wat meer heeft of lijkt te hebben dan de ander. Handelsoorlogen omdat de een meer voordeel heeft of lijkt te hebben dan de ander. Wat een ellende kan er ontstaan door geld, bezit, kapitaal, land.
Alle vormen van verslaving vinden hun oorsprong in de evolutie. Verzamelen voor de winter, hamstergedrag, veiligheid; dus wapens klaar leggen, vriendjespolitiek; daar kan je voordeel uit halen, territoriumdrift; vergroting van je eigen kansen en mogelijkheden om te overleven. Heel oude structuren uit de dierenwereld zitten nog in ons vlees, in onze genen en in onze psyche. Ook de waanzin van de oorlog is een oude rest uit onze evolutie.
Dan kan je denken, helaas, als dat in onze genen zit, kunnen we er niets aan doen. Het zit erin, dus het komt er ook uit. Maar die gedachte is fout. Dat is de oude mens die onvrij is, die bepaald wordt door primitieve impulsen.
“IJdelheid der ijdelheden”, zegt Prediker in de eerste lezing, “ijdelheid der ijdelheden, en alles is ijdelheid!” “Zoekt wat boven is”, schrijft Paulus in de tweede lezing, “daar waar Christus zetelt aan de rechterhand Gods. Zint op het hemelse, niet op het aardse”. Wij mensen hebben verstand, wij mensen kunnen kiezen. Paulus schrijft aan de christenen van Kolosse: “Gij hebt de oude mens met zijn gedragingen afgelegd en u bekleed met de nieuwe mens, die op weg is naar het ware inzicht, terwijl hij zich vernieuwt naar het beeld van zijn Schepper”. Ruzie, oorlog, verslaving, egoïsme horen bij de oude mens.
Hoe ga je daarmee om? De man in het Evangelie doet in eerste instantie heel verstandig, want hij gaat met zijn probleem naar Jezus toe. Maar daar blijft het bij, want hij vraagt niet om wijsheid, hij vraagt Jezus niet om advies, hij wil Jezus de oplossing voorschrijven: “Meester, zeg aan mijn broer dat hij de erfenis met mij deelt.” Hij geeft een opdracht aan Jezus. Ik moet dan spontaan denken aan Martha twee zondagen terug, die ook zo naar Jezus toestapte: “Heer, … zeg aan mijn zus dan dat ze mij moet helpen.” Ook zij schrijft aan Jezus voor wat Hij moet doen. Schrijven wij in ons gebed aan Jezus voor, aan God voor hoe Hij ons probleem moet oplossen? In beide keren reageert Jezus anders dan zij verwachten. De man die komt klagen over het deel van de erfenis, krijgt als antwoord dat hij moet oppassen voor alle hebzucht! Want geen enkel bezit kan je leven veilig stellen.
Wij mensen hoeven niet verslaafd te zijn, nergens aan. Al zit het nog zo in onze genen en hebben we het van onze ouders, al dragen we de hele evolutie in ons systeem mee, er is een nieuwe Mens, Christus, die werkelijk vrij is en die vrij maakt. Hem volgen maakt ons vrij. Wie met hem verbonden leeft wordt vrij. Zo begint de bevrijding van de wereld door de bevrijding die Christus ons geeft. Het is begonnen met ons doopsel, het zet zich voort als wij hier de Eucharistie vieren. We mogen nadenken over welke ernstige of lichte, of voor de hand liggende of onbekende vorm van verslaving wijzelf hebben. Gaan we daarmee naar Jezus toe, niet om Hem de oplossing voor te schrijven, maar om naar Hem te luisteren en Hem na te volgen. Dan maakt Hij je vrij; soms ineens, soms langzaam, stap voor stap. Wie met Hem verbonden leeft gaat delen in zijn vrijheid, de vrijheid van de nieuwe mens. Amen.
Voorbede
Bidden wij, één van hart, tot onze hemelse Vader.
Wij bidden voor de Kerk, dat zij zich niet laat beïnvloeden door ijdel vertoon, door opsmuk en oppervlakkigheid, maar dat zij zoekt naar wat boven is, daar waar Christus zetelt aan Gods rechterhand. Wij bidden voor alle christenen wereldwijd, om een oprechte en intensieve inzet in de navolging van Christus.
(Laat ons [zingend] bidden):
We bidden om vrede in onze wereld, om duurzame vrede in Israël en Gaza met vrijlating van de gegijzelden; dat er een einde komt aan de strijd waarvan zoveel mensen het slachtoffer zijn, die mensen verdeelt en van elkaar vervreemdt. Wij bidden om nieuwe wegen van dialoog en toenadering tussen Oekraïne en Rusland, in Syrië en Zuid Sudan, tussen Cambodja en Thailand. (Laat ons [zingend] bidden):
Wij bidden om zegen over de verkiezingen in Nederland in oktober. Dat keuzes in politiek en economie bewust worden voorbereid en bepaald door onderlinge solidariteit zonder uitzondering, en dat steeds prioriteit wordt gegeven aan het gemeenschappelijk welzijn en de waardigheid van iedere mens in teven en sterven. (Laat ons [zingend] bidden):
Wij bidden voor gezinnen; voor alleenstaanden en echtparen, ouders en grootouders, kinderen en kleinkinderen, wij vragen om innerlijke vrijheid tegenover alle vormen van familiebezit, dat erfenissen mensen niet verdelen, dat geschillen worden overwonnen in liefde en saamhorigheid. (Laat ons [zingend] bidden):
Intenties