Vandaag vieren we wat we op Witte Donderdag vieren en wat we elke zondag vieren, ja zelfs dagelijks. Vandaag op Sacramentsdag willen we bijzonder stil staan bij de grote gave en het mysterie van Gods aanwezigheid in de Eucharistie.
Eucharistieviering in de parochiefederatie H. Laurentius (RRM), in de kerken van de H. Liduina (Hillegersberg) en de HH. Laurentius en Elisabeth (Kathedraal), zondag 2 juni 2024, om 09.30, 11.00 uur, door plebaan Michel Hagen. A.M.D.G. – I.H.S.
Preek: B2024SACR1B
Lezingen
E.L: Deuteronomium 4, 32-34, 39-40
Psalm: Ps. 33 (32), 4-5, 6 en 9, 18-19, 20 en 22
T.L: Romeinen 8, 14-17
All. Vers. Apokalyps 1, 8
EV: Mattheüs 28,16-20
Homilie
Witte Donderdag, Goede Vrijdag en Pasen; het komt vandaag samen in de viering van Sacramentsdag. Dat wat we elke zondag vieren, ja elke dag, is het mysterie dat Jezus ons heeft nagelaten met deze opdracht: “Blijft dit doen tot mijn gedachtenis”. Waarom komen hier op zondag tegen de driehonderd en soms meer mensen? Waarom komen hier op alle doordeweekse dagen tussen de 30 en de 50 kerkgangers naar de Mis? Je komt met openbaar vervoer, op de fiets, met de auto en sommigen lopend. Het kost moeite.
We komen voor een mysterie: Jezus zegt: Dit is mijn Lichaam, dit is mijn Bloed. Hij zegt niet: Dit brood betekent mijn Lichaam, deze wijn betekent mijn Bloed. Nee, zoals Hij een andere keer zegt: Ik ben de Weg, de Waarheid en het Leven. Zoals Hij ook zegt: Wie Mij ziet, ziet de Vader. Zoals Hij zegt: Je zonden zijn je vergeven, zo zegt Hij: Dit is mijn Lichaam, dit is mijn Bloed, blijf dit doen tot mijn gedachtenis. Als je gelooft dat Jezus de zonden vergeeft, als je gelooft dat Hij de Weg, de Waarheid en het Leven is. Dan kan je niet anders dan aanvaarden dat dit Brood zijn Lichaam en deze Wijn zijn Bloed is.
Er is een verandering tussen dat wat we aan de buitenkant kunnen zien en kunnen proeven en de binnenkant van ons bestaan. Wanneer iemand het Doopsel ontvangt en zo wordt opgenomen in het Nieuwe Verbond van Christus, dan wordt diegene een nieuwe mens. Kun je dat zien aan de buitenkant? Nee, je blijft gewoon mens. Toch is er iets wezenlijk veranderd, maar dat gebeurt aan de binnenkant, in onze relatie met God. Zo verandert ook het brood en de wijn als ze worden opgedragen in de offerande en door het Woord van Jezus dat de priester spreekt bij de consecratie, in een nieuwe werkelijkheid, omdat er een nieuwe verbondenheid met God werkelijkheid wordt.
Het is niet alleen het Laatste Avondmaal wat we hier in de Eucharistie vieren. Toen gaf Jezus zich al vooraf, bij voorbaat, voordat Hij zou sterven. Het is ook niet alleen Goede Vrijdag, de dag waarop Hij stierf, Hij, het offerlam zonder schuld, die de losprijs betaalde voor de hele mensheid. Het is ook niet alleen Pasen, als Hij verrijst en als de levende verschijnt aan zijn leerlingen. In de Eucharistie komen Witte Donderdag, Goede Vrijdag en Pasen samen. Ik heb wel vaker het woordje MAVO als ezelsbruggetje gebruikt. De M voor de Maaltijd van Witte Donderdag inclusief de voetwassing. De A voor de Aanwezigheid van de verrezen Heer op Pasen. De V voor het Nieuwe Verbond dat Hij sluit op Witte Donderdag en dat wordt bekrachtigt op Goede Vrijdag. De O voor het Offer, zijn gehoorzaamheid aan de Vader, zijn zelfgave in de Maaltijd van Witte Donderdag en die Hij voltrok op Goede Vrijdag. Maaltijd, Aanwezigheid, Verbond en Offer in het ene mysterie van de Eucharistie.
Terug naar de vraag aan het begin. Waarom komen wij samen in de Mis, wat waarderen we bijzonder in de Eucharistie? Is het ons geloof in de transsubstantiatie, de werkelijke verandering? Zijn het de Eucharistische wonderen die ons geloof hebben versterkt? Is het uw eigen ervaring van Gods nabijheid in Jezus, zijn Aanwezigheid die uw hart raakt?
Op Witte Donderdag gedenken we de instelling van de Eucharistie en daarmee in samenhang ook de instelling van het priesterschap. Dat heeft alles te maken met deze ene opdracht, die we elke Mis opnieuw horen: “Blijft dit doen om Mij te gedenken”. Zoals Jezus na zijn verrijzenis deze opdracht gaf: “Gaat dus en maakt alle volkeren tot mijn leerlingen en doopt hen in de naam van de Vader en de Zoon en de heilige Geest …” (Matteüs 28, 19), zo zegt Hij bij het Laatste Avondmaal: Blijft dit doen om Mij te gedenken. Die opdracht betreft dus de christenen in het algemeen, om samen te komen voor het Breken van het Brood, met de gave van zijn Lichaam en Bloed. Die opdracht betreft ook de apostelen en hun opvolgers om dit te blijven doen, het is de opdracht om de Eucharistie te vieren.
Als u misschien niet zo mystiek bent aangelegd, of als u zo’n term als transsubstantiatie toch wat ingewikkeld vindt, die opdracht van Jezus blijft staan. Blijft dit doen om Mij te gedenken. Dat zou genoeg moeten zijn. Dat is zijn opdracht, zijn gebod. Daarover, zei Hij eerder: “Als gij Mij liefhebt, zult ge mijn geboden onderhouden” (Johannes 14, 15). “Wie mijn geboden onderhoudt, die hij heeft ontvangen, hij is het die Mij liefheeft. En wie Mij liefheeft, zal door mijn Vader bemind worden; ook Ik zal hem beminnen en Ik zal Mij aan hem openbaren” (Johannes 14, 21). “Als iemand Mij liefheeft, zal hij mijn woord onderhouden, mijn Vader zal hem liefhebben en Wij zullen tot hem komen en verblijf bij hem nemen” (Johannes 14, 23).
Een opdracht, een liefdesgebod aan de priesters om voor te gaan en een opdracht, een liefdesgebod aan de gelovigen om eraan deel te nemen. Een gebod dat tegelijk een grote belofte in zich bergt: God zal je beminnen en je zult God leren kennen en de Drie-ene God zal verblijft bij jou nemen.
Maaltijd, voedsel, Hemelbrood; God voedt ons op onze tocht door dit leven op weg naar Gods Koninkrijk, dat hier op aarde begint en voltooid wordt in de eeuwigheid. Het is als het manna in de woestijn van onze tijd. Dat willen we straks uitbeelden aan het einde van de Mis, als we na het slotgebed een korte processie lopen door de kerk. U kunt daarbij aansluiten door mee te lopen, of vanuit de bank in uw hart daarbij aansluiten.
Als u op zondag of door de week naar de Mis komt, houdt dan in gedachte dat wanneer wij zijn opdracht, zijn liefdesgebod vervullen Hij een ongekende belofte daaraan verbindt: “Wij zullen tot hem komen en verblijf bij hem nemen”. Ik wens u nu reeds voor straks een zalige Communie. Amen.
Voorbede
Wij bidden tot God die in Christus aan de mensheid een Nieuw Verbond heeft geschonken.
Wij bidden voor alle gelovigen, dat zij de grote gave van de Eucharistie opnieuw mogen ontdekken. Dat zij vreugde vinden in deze bijzondere ontmoeting en eenheid met Christus en de Kerk. Dat liefde, eerbied en dankbaarheid voor dit Sacrament bij allen mogen toenemen. (Laat ons [zingend] bidden):
Wij bidden voor onze wereld, dat het offer dat Jezus heeft gebracht en dat wij telkens vieren in de Eucharistie, in onze wereld vrede en verzoening mag bewerken. Bidden we om respect voor elk menselijk leven en om een doorbraak in de vredesbesprekingen. (Laat ons [zingend] bidden):
Wij bidden voor onze parochies en onze parochiekernen, Wij vragen dat de Eucharistie ons helpt om de verbondenheid met Christus en met elkaar blijvend te verdiepen. Wij bidden ook voor allen die deze dagen hun Eerste Heilige Communie ontvangen, dat het een begin mag zijn van een levenslange verbondenheid in Christus. (Laat ons [zingend] bidden):
Wij bidden voor gezinnen en alleenstaanden, voor echtparen, ouders, kinderen en kleinkinderen, dat binnen de gezinnen een eucharistische spiritualiteit mag groeien als een fundament voor de eenheid in de huwelijken en de verbondenheid tussen gezinsleden. (Laat ons [zingend] bidden):
Intenties