Deze eerste Adventszondag is de eerste stap op weg naar Kerstmis. We mogen ons bezinnen op wat we in deze Adventstijd gaan doen; hoe we ons voorbereiden op de komst van Christus met Kerstmis.
Eucharistieviering in de federatie RRM – H. Laurentius, in de kerk van de H. Dominicus (Het Steiger) en de HH. Laurentius en Elisabeth (kathedraal), zondag 1 december 2024, om 09.30 en 11.00 uur, door plebaan Michel Hagen. A.M.D.G. – I.H.S.
Preek: C2025ADV01C
Lezingen
E.L: Jeremia 33, 14-16
Psalm: Tussenzang Ps. 25 (24) 4 bc-5 ab, 8-9, 10 en 14
T.L: 1 Tessalonicenzen 3, 12-4, 2
All. Vers. Ps. 85 (84) 8
EV: Lucas 21, 25-28. 34-36
Homilie
Hebt u al een Adventskalender? Deze week was de eerste keer dat ik in een NOS-journaal een nieuwsitem hierover heb gezien. De Adventskalender is ontdekt door de commercie. Niet zozeer als voorbereiding op de komst van Christus met Kerstmis, maar gevuld met kettinkjes, ringetjes en snuisterijen. Niet bedoeld om aan armen te geven, als een kerstcadeau voor het Christuskind, maar om jezelf te verwennen met kleine cadeautjes, natuurlijk vooraf aan een groot en duur cadeau met Kerstmis. Een groot cadeau als de moderne verwachting van de Advent.
Als in de samenleving het geloof in Christus afneemt, als de kerkelijkheid vermindert en de commercie toeneemt, dan gebeurt dit. Het is al eerder gebeurd met carnaval. Oorspronkelijk de avond vooraf aan Aswoensdag: gezelligheid, vrolijkheid, het vlees opmaken want de veertigdagentijd begint. Een katholieke luchtigheid in het evenwicht tussen ontspanning en serieus leven. Maar carnaval werd al vroeg ontdekt door de commercie en heeft inmiddels bijna alle aspecten verloren van voorbereiding op de veertigdagentijd.
Het gebeurde ook met Halloween, de vooravond van Allerheiligen, All Hallows’ Eve, 31 oktober, de avond voor All Hallows’ Day; Allerheiligen, 1 november. Naarmate de heiligen minder werden herdacht, naarmate het geloof minder werd beleefd, kreeg die avond voor Allerheiligen een steeds commerciëler tintje en werd het ook steeds griezeliger. Oude heidense gewoontes werden opgedolven, maar vooral de commercie sprong erop.
Hetzelfde gebeurde ook met Santeclaus, de Amerikaanse combinatie van Sinterklaas en de Kerstman. Hohoho, met een rendier door de lucht en een zak cadeautjes. Van de oorspronkelijk heilige Sint Nicolaas die nog altijd zijn goede werk doet, geholpen door zijn Pieten, bleef weinig meer over. En eigenlijk gebeurt dat ook met het kerstfeest zelf. De commercie overspoelt de markt in de hoop dat we veel kopen en de economie harder kan draaien.
Advent, Adventskalender; het gaat om de voorbereiding op Kerstmis; niet zozeer op het feest met de feestmaaltijd, maar op het feest van de geboorte van Jezus. Niet zozeer om een cadeau te krijgen maar om je bewust te worden van het grote cadeau dat Jezus Zelf is, Hij is Gods cadeau aan ons. Elke dag hebben we in de Advent de dagelijkse Mis, met de lezingen voor die dag. Je kunt deze in de app lezen op een smartphone. Er is ook van de Jezuïeten een e-mail-Adventsretraite op jezuieten.org.
Er zijn veel, ook moderne manieren om de Advent te benutten waarvoor ze bedoeld is, en daar past ook een Adventskalender in, zelfs een met snoepjes, als die je tenminste leiden tot een gebed of een Adventstekst.
Voor gezinnen is er ook het gezinsboek om elke dag met de kinderen het evangelie van die dag te lezen. Dan is er natuurlijk de Adventskrans, die je ook thuis kunt maken, bijvoorbeeld op een schaal met gewone waxinelichtjes of veilige elektrische lichtjes. Maar er is ook de mogelijkheid om op de eerste zondag van de Advent de kerststal al tevoorschijn te halen en langzaam te beginnen met de opbouw. Wel goed afspreken wat je de eerste zondag doet en de tweede, de derde en de vierde. Je begint met de stal, er kunnen al herders en schaapjes zijn, zo begint het. Maar wanneer gaan Maria en Jozef op reis? Dat is het mooiste vanaf 17 december, want dan gaan de lezingen echt over de weg naar Kerstmis. Ook de koningen komen wat later.
Het zijn de katholieke speelse elementen die altijd ook een serieuze kant hebben. Laat je die serieuze kant weg, dan wordt het louter commerciële spielerei.
Die serieuze kant horen we vandaag heel duidelijk in de Evangelielezing. “Er zullen tekenen zijn aan zon, maan en sterren en op de aarde zullen volkeren in angst verkeren, radeloos door het gebulder van de onstuimige zee. De mensen zullen het besterven van schrik, in spanning om wat de wereld gaat overkomen”. Dit evangelie lijkt op de lezingen van de afgelopen weken, op weg naar Christus koning. Ook in onze tijd en onze wereld, tweeduizend jaar later, zijn we bezorgd over wat de wereld gaat overkomen.
We willen met technieken de klimaatverandering beheersen en verder onze omstandigheden aanpassen, klimaat-adaptie heet dat. Maar waar het echt om gaat, een mentaliteitsverandering, weg uit de lang-leve-de-lol houding, terug naar Christus, naar zijn voorbeeld, wordt vergeten. Wat Hij leert is blijdschap zonder de serieuze kant weg te laten, dat is zijn voorbeeld, dat is katholiek.
Het Evangelie vandaag eindigt zo: “Zorgt ervoor dat uw geest niet afgestompt raakt door een roes van dronkenschap en de zorgen van het leven; Iaat die dag u niet onverhoeds grijpen als in een strik; want hij zal komen over alle mensen, waar ook ter wereld. Weest daarom altijd waakzaam en bidt dat ge in staat moogt zijn te ontkomen aan al die dingen die zich gaan voltrekken, en dat ge stand moogt houden voor het aangezicht van de Mensenzoon”.
Twee kanten: ‘lang leven de lol, een roes van dronkenschap’ maar ook ‘de zorgen van het leven’; twee valkuilen. Het geneesmiddel is blijdschap met een serieuze ondertoon. Dan roept Jezus ons op tot waakzaamheid. Hij zegt: “Bidt dat ge in staat moogt zijn te ontkomen aan al die dingen die zich gaan voltrekken”. Hij bedoelt daarmee niet dat christenen zonder problemen door het leven gaan. Nee, Hij zegt: “Die dag zal komen over alle mensen, waar ook ter wereld”. Door te bidden, blijf je waakzaam, behoudt je de hoop, versterk je het geloof en voedt je de liefde. Zo ontkom je aan de wanhoop die je anders zou treffen, dan houd je stand voor het aangezicht van de Mensenzoon. Amen.
Voorbede
Wij bidden tot God die koning is van de waarheid.
Wij bidden voor de Kerk, dat alle gelovigen deze Adventtijd mogen benutten om tot bezinning te komen, dat we door Christus een andere kijk mogen krijgen op de gebeurtenissen in onze tijd en de kansen benutten die ons worden geboden. (Laat ons [zingend] bidden):
Wij bidden voor onze wereld, dat alle mensen van Goede wil mogen inzien dat in Jezus ons de Nieuwe Mens is geschonken, Gods grootste cadeau en dat zij door dit inzicht mogen komen tot navolging van Christus. (Laat ons [zingend] bidden):
Wij bidden voor onze parochie en parochiekernen, dat we ons niet laten afleiden door alle tumult in de wereld om ons heen, maar kiezen voor een eenvoudige levensstijl, met tijd voor God en de naaste en verdieping van ons eigen leven. (Laat ons [zingend] bidden):
Wij bidden voor gezinnen, voor alleenstaanden en echtparen, ouders en grootouders, kinderen en kleinkinderen; dat de verwachtingsvolle kanten van deze Advent hoop en uitzicht mogen bieden en een gelovige voorbereiding op Kerstmis. (Laat ons [zingend] bidden):
Intenties