Dit weekend begint de week van gebed voor eenheid onder de christenen. In het evangelie zien we eenheid in de verbondenheid met God en elkaar. Het teken van de beste wijn op de bruiloft van Kana vieren we in de Eucharistie.
Eucharistieviering in de parochiefederatie RRM – H. Laurentius, in de kerken van de H. Liduina (Hillegersberg) en de H. Hildegardis (Rotterdam Noord), zondag 19 januari 2025, om 09.30 en 11.00 uur, door plebaan Michel Hagen. A.M.D.G. – I.H.S.
Preek: C2025DHJ02C
Lezingen
E.L: Jesaja 62, 1-5
Psalm: Ps. 96 (95) 7-2a, 2b-3, 7-8a, 9-10a en c
T.L: 1 Korinthe 12, 4-11
All. Vers. Handelingen 16, 14b
EV: Johannes 2, 1-12
Homilie
Wanneer u op Wikipedia zoekt naar christelijke kerken, dan komt u uit bij de term: Christelijke denominaties in Nederland. Want er zijn veel meer christelijke groepen en geloofsgemeenschappen dan officiële kerken.
Onder katholiek vind je dan: De Rooms-Katholieke Kerk, De Oudkatholieke Kerk – sinds 1723. De Vrij-Katholieke Kerk – sinds 1916, afgesplitst van de Oud-Katholieke Kerk en ook nog een Oecumenisch Katholieke Kerkgemeenschap – afkomstig uit de Verenigde Staten van Amerika.
Daarna volgen op Wikipedia 24 Gereformeerde denominaties in Nederland. Die ga ik niet allemaal noemen. Dan 13 Evangelische en pinksterbewegingen. Daarna tel ik nog ongeveer zeven apostelkerken, die de zending van de apostelen nieuw leven wilden inblazen. Vervolgens nog 15 Oosters-orthodoxe en oriëntaals-orthodoxe kerken. Verder zie ik een stuk of 10 Indische of Indonesische kerken. En dan nog een stuk of tien Vrijzinnige, of losstaande kerkgenootschappen of aan christendom gerelateerde groepen. Dit betreft alleen stromingen in Nederland. Laat staan als je de hele wereld in kaart zou willen brengen.
Zucht. Kijkend naar deze optelsom, met waardering voor de werkers aan Wikipedia, besef ik dat die lijst zeker nog niet compleet is. En dan begint dit weekend de bidweek voor eenheid onder de christenen. Deze lijst laat aan de ene kant zien hoe hard dit nodig is, maar aan de andere kant overvalt mij ook het gevoel dat dit onbegonnen werk is.
Dit jaar vieren we het 17e eeuwfeest van het concilie van Nicea. In het jaar 325 was keizer Constantijn het getouwtrek en geruzie tussen katholieke bisschoppen in het toenmalige Romeinse Rijk in Oost en West, meer dan zat. Hij wilde het christendom bevorderen, maar hij wilde geen godsdienst die verdeeldheid bracht. Hij riep daarom de bisschoppen bij elkaar voor een grote algemene vergadering, ‘een oecumenisch concilie’, met de opdracht tot eenheid in het geloof en ook tot één geloofsbelijdenis te komen. Het grote dilemma was de houding van de priester Arius die niet geloofde in de godheid van Jezus. Die leer werd op dat concilie officieel afgewezen. Zo is Nicea een teken van geloofseenheid in het christendom geworden.
Maar wat is er over van die eenheid? Ik zou nog een reeks kunnen noemen, met het Oosters Schisma, het Westers Schisma, de Reformatie, de Verlichting. Dat voert echter te ver voor deze preek. Waarom houden we een bidweek voor de eenheid onder de christenen? Dat antwoord is eenvoudig: Omdat het onze opdracht, onze plicht is. Het is niet iets dat je wel of niet kunt kiezen. We zien wat Jezus doet. Hij bidt hartstochtelijk voor eenheid: “Opdat zij allen één mogen zijn zoals Gij, Vader, in Mij en Ik in U: dat ook zij in Ons mogen zijn opdat de wereld gelove, dat Gij Mij gezonden hebt” (Johannes 17, 21).
Jezus voorziet dat als de christenen niet één zijn, de wereld niet in Christus zal geloven. Willen wij dat de wereld in Christus zal geloven, dan zullen we heel hard aan de eenheid moeten werken.
Vandaag hebben we de mooie lezing over de bruiloft van Kana. Daar is veel over te zeggen, maar we beperken het tot de eenheid. Op een bruiloft vier je de eenheid van man en vrouw, zoals bedoeld in de schepping, een eenheid die beantwoordt aan Gods bedoeling, een eenheid in liefde en trouw, die de basis wordt van een gezin, zodat er een fundament is van eenheid, liefde en trouw waarin kinderen geboren kunnen worden en opgroeien. Eenheid.
Die bruiloft toen daar in Kana in Galilea werd een teken. Op het moment dat Maria zegt: Doe maar wat Hij jullie zeggen zal, begint er een nieuwe fase. Dat zien we aan het slot van het evangelie: “Zo maakte Jezus te Kana in Galilea een begin met de tekenen en openbaarde zijn heerlijkheid. En zijn leerlingen geloofden in Hem”.
Kana werd een teken. In moderne taal zou je misschien kunnen zeggen: Kana werd een statement. Het statement van Jezus in Kana is: De Nieuwe Bruiloft is begonnen, met Jezus als de Bruidegom. Even verder zien we wie de bruid is: “Daarna daalde Hij af naar Kafarnaüm, Hijzelf en zijn moeder, de broeders en zijn leerlingen. Jezus, de hemelse Bruidegom daalde af. De bruid ging mee: zijn moeder, de broeders en zijn leerlingen; het zijn zij die in Hem geloven.
Onze eenheid begint met ons geloof in Christus. Het Credo van Nicea is de samenvatting van ons geloof. Het zou de moeite waard zijn om in dit jaar de christenen te verenigen rond deze geloofsbelijdenis, dit credo. Daarmee zal nog lang niet alle verdeeldheid zijn overwonnen, maar het is een goed begin. Want in deze tijd vindt de Kerk geen bescherming meer bij wat voor keizerrijk ook. De scheiding van Kerk en staat zet wereldwijd door en de democratische samenleving stelt alle meningen en ideologieën op gelijke voet. Dat is onze tijd. Wij keren terug naar de situatie van de Kerk in de eerste drie eeuwen.
Staat er dan een nieuwe Constantijn op? Willen moderne machthebbers zich die eer toe-eigenen? Dan willen ze de geschiedenis naar hun hand zetten. Dat gaat niet, ze zijn zelf een klein deel van die geschiedenis.
Eenheid … vraagt dialoog, het vraagt bescheidenheid, luisterbereidheid, begrip voor de ander, geduld. Eenheid vraagt boven alles gebed. Ooit heeft Jezus de apostel Petrus gemaakt tot de rots waarop Hij zijn Kerk bouwt. Dit is de rots van eenheid. Wie die rots verlaat, belandt in het Babylon van het eigen gelijk, van de persoonlijke mening en de privé inspiratie, het Babel van de verdeeldheid. We belijden ons geloof en bidden om eenheid, het is de eenheid die de Heilige Geest schenkt aan wie hem in nederige gehoorzaamheid aannemen. Amen.
Voorbede
Wij bidden in eenheid met vele christenen tot God onze hemelse Vader.
Wij bidden voor allen die met elkaar verbonden zijn door het Doopsel. Dat de liefde van God die hen met elkaar verbindt hen doet ijveren voor eenheid in geloof, hoop en liefde. Dat alle drempels en hindernissen met hulp van Gods genade worden overwonnen. (Laat ons [zingend] bidden):
Wij bidden voor onze wereld, om duurzame vrede en wederopbouw, dat regeringsleiders het landelijk eigenbelang durven loslaten en met wijsheid en liefde kiezen voor rechtvaardigheid en het belang van de zwaksten en de armen. (Laat ons [zingend] bidden):
Wij bidden voor onze parochies en onze parochiekernen, dat de vreugde van het Nieuwe Verbond dat Jezus ons heeft gebracht blijft doorwerken in onze geloofsgemeenschappen. Wij bidden om een groeiende verbondenheid en eenheid. (Laat ons [zingend] bidden):
Wij bidden voor gezinnen, bijzonder in dit Jubeljaar, we vragen om verdieping van het sacrament van het huwelijk als fundament voor eenheid, we vragen om geduldige wijsheid, opdat er ruimte is voor ieders talenten en zorg voor elkaars zwakheden. (Laat ons [zingend] bidden):
Intenties