Vandaag houdt Jezus ons in het Evangelie een spiegel voor, met een farizeeër en een tollenaar als voorbeeld. In de Eucharistie nodigt Hij ons uit om ons innerlijk door Hem te laten zuiveren en genezen.
Eucharistieviering in de parochie van de federatie H. Laurentius (RRM), in de kerk van de H. Albertus Magnus (Blijdorp), de H. Liduina (Hillegersberg) en de HH. Laurentius en Elisabet (kathedraal), weekeinde van 25 en 26 oktober 2025, 12.00, 09.30 en 11.00 uur, door plebaan Michel Hagen. A.M.D.G. – I.H.S.
Preek: C2025DHJ30C (zie 2016)
Lezingen
E.L: Jezus Sirach 35, 15b-17. 20-22a
Psalm: 34 (33), 2-3. 17-18. 19. 23
T.L: Timoteüs 4, 6-8. 16-18
All: Hand. 16, 14b
EV: Lucas 18, 9-14
Homilie
Hebt u een gunsteling? Krijgt een van de kinderen net wat meer aandacht? Hebt u een lievelingsbroer- of zus, lievelings-oom of tante, opa, oma? In de eerste lezing lezen we: “Bij God is geen aanzien des persoons”. En in zijn brief aan de christenen van Efeze schrijft de apostel Paulus: “We hebben allemaal dezelfde meester in de hemel; God heeft geen gunstelingen” (Efeziërs 6,9).
De afgelopen weken hebben we de tentoonstelling van Carlo Acutis in de kathedraal gehad. Een jongen van 15 jaar die heilig is verklaard. Had die jongen misschien toch een streepje voor bij God, kreeg hij toch wat méér genade? Was Carlo toch een gunsteling? Of de apostel Johannes, die zich de geliefde leerling noemt, had hij ook niet een voorkeurspositie? Of die heiligen die grote visioenen kregen en wonderen deden? En toch lezen we: “Bij God is geen aanzien des persoons”. “God heeft geen gunstelingen”.
In de tijd van Jezus leefde de gedachte dat als je netjes leefde volgens de Wet van Mozes, als je gezond bleef en ook nog rijk werd, dan had je de gunst van God gekregen. Ja, je werd door God verwend. Dus een rijke Farizeeër stond in aanzien. Mensen zagen hem als een gunsteling van God. Maar, als je rijk werd door onzuivere handel of door werken met de Romeinen, zoals een tollenaar, dan was je een zondaars. Vandaag de beroemde parabel van de Farizeeër en de tollenaar. Met deze parabel illustreert Jezus dat voor God iedere mens gelijk is.
Door het Evangelie en ook door deze parabel, heeft het woord Farizeeër voor ons een negatieve klank gekregen. Het duidt dan op een huichelaar, een schijnheilige. Dat was in die tijd niet zo. De Farizeeër had dikwijls aanzien. Als Jezus die parabel vertelt van een Farizeeër voorin de tempel en een tollenaar achterin, dan was dat herkenbaar voor zijn tijdgenoten. Is er bij ons mensen ook geen aanzien des persoons, hebben wij geen gunstelingen? Het is niet zo lang geleden dat mensen met geld in onze kerken een vaste zitplaats konden reserveren en betalen. Er zijn mooie glas-in-lood ramen met de naam van de schenker erin. Op de Sint Pieter staat in letters van twee meter hoog de schenker genoemd Paulus V Borghese, die paus was in dat jaar 1612.
Hoe verhoudt zich dat met de tweede lezing vandaag? De apostel Paulus was ooit Farizeeër en wat hij vandaag schrijft, lijkt dat niet een beetje op dat van die Farizeeër in het Evangelie? Paulus schrijft: “Ik heb de goede strijd gestreden, de wedloop voleind, het geloof bewaard. Nu wacht mij de krans der gerechtigheid waarmee de Heer, de rechtvaardige Rechter, mij zal belonen …”
Is dat ook niet opschepperig? Nee; het verschil is dit: De Farizeeër zegt: “God, ik dank u dat ik niet ben als de rest van de mensen, rovers, onrechtvaardigen, echtbrekers, of ook als die tollenaar daar”. Paulus zegt: “De Heer heeft mij terzijde gestaan en mij kracht gegeven om mijn ambt als prediker van het Evangelie ten einde toe te vervullen …”. het verschil is dat de Farizeeër tevreden is met zichzelf en over zichzelf opschept tegenover God, terwijl Paulus erkent dat het precies andersom is; het is God die het mogelijk heeft gemaakt dat Paulus stand heeft gehouden.
Zo zijn er in de lezingen van vandaag vier personen. Jezus, Paulus, de Farizeeër en de tollenaar. Kijken we vanuit deze vier personen naar onszelf. Soms, of in sommige dingen, zijn we als de tollenaar, misschien verdienen we door ons werk geld waar een luchtje aan zit, dat kan van alles zijn. Als we dan in de kerk komen, krijgt ons geweten de ruimte om te gaan spreken. Hier in de kerk kunnen we dan knielen, bidden en vragen of God ons helpt om daaruit los te komen en een nieuwe weg in ons leven op te gaan.
Soms, of in sommige dingen, zijn we als die Farizeeër. Dan zijn we tevreden over onszelf, zien we anderen waar we ons oordeel over klaar hebben en kijken we neer op anderen. Voor we er erg in hebben, praten we negatief over mensen, familieleden, collega’s, praten we mee met anderen en wordt ons meepraten in feite roddelen. Komen we dan hier in de kerk, dan krijgt ons geweten de kans tot ons te spreken. Was het correct zoals ik over die andere mensen sprak, ben ik niet even erg of nog erger dan anderen? Hier in de kerk kunnen een voornemen maken en vragen om inzicht op die momenten en vragen om vindingrijkheid en kracht om anders te denken en te reageren.
Soms, of in sommige dingen, zijn we als de apostel Paulus. Hij was ooit een Farizeeër, een fanatieke, enorm overtuigd van zijn gelijk, hij pakte christenen op en bracht ze voor het Sanhedrin. Maar hij bekeerde zich, kwam tot een totaal nieuw inzicht. Paulus beseft dat wat hij doet niet zijn verdienste is, maar dat alles komt uit Gods genade. Zo’n bekeringsmoment hebben we misschien ook zelf meegemaakt, dan beseffen we onze kleinheid, danken we God voor zijn goedheid en vragen we Hem om ons te helpen op de weg van zijn Zoon.
En dan, soms, of in sommige dingen, mogen we zijn zoals Jezus. Ja, inderdaad, wij zijn Gods kinderen, wij ontvangen de genade om meer te gaan lijken op Jezus. “God heeft geen gunstelingen”. “Bij God is geen aanzien des persoons”. Ieder van ons kan die weg van heiligheid opgaan. De jonge Carlo Acutis heeft dat beseft en hij is die weg opgegaan. Hij daagt ieder van ons uit om dat ook te doen. Dan beseffen we dat ieder van ons een geliefde leerling van Jezus is. Dan oordelen en veroordelen we niemand meer, maar bidden we voor onze vijanden en vragen vergeving voor de hele wereld. Dan gaan we werkelijk lijken op Jezus; en dat is precies de bedoeling. Amen.
Voorbede
Bidden wij vol vertrouwen tot God, onze barmhartige Vader.
Wij bidden voor de Kerk; dat we werken aan een mentaliteit van oprechtheid en zuiverheid van hart, dat we anderen niet minachten of oordelen, maar Christus navolgen in zijn liefde voor de naasten. (Laat ons [zingend] bidden):
Wij bidden voor de samenleving, we vragen om zuivere bedoelingen in politiek en overheidsbestuur, in bedrijfsleven en wetenschap, wij bidden om hoogachting voor alle menselijk leven in gezondheidszorg en de medische wereld. (Laat ons [zingend] bidden):
Wij bidden voor onze parochie en voor onze parochiekernen, om eerlijkheid en oprechtheid in ons spreken en in ons werk. Wij bidden om zuiverheid van hart, dat de sacramenten die Jezus ons heeft gegeven ons daartoe kracht geven. (Laat ons [zingend] bidden):
Wij bidden voor gezinnen; voor alleenstaanden en echtparen, ouders en grootouders, kinderen en kleinkinderen, dat we ons niet blindstaren op de glanzende buitenkant van de moderne wereld, maar elkaar steunen om te kiezen voor bescheidenheid en eenvoud van hart. (Laat ons [zingend] bidden):
Intenties