Een zondag, toegewijd aan Gods Barmhartigheid. Speciaal voor ons allen, om ons aan die barmhartigheid toe te vertrouwen.
Eucharistieviering in de parochies van de federatie H. Laurentius (RRM), in de kerk van de H. Liduina (Hillegersberg) en de HH. Laurentius en Elisabeth (Kathedraal), zondag 27 april 2025, om 09.30 en 11.00 uur, door plebaan Michel Hagen. A.M.D.G. – I.H.S.
Preek: C2025TMP02C
Lezingen
E.L: Handelingen der Apostelen 5, 12-16
Psalm: 118 (117), 2-4, 22-24, 25-27a
T.L: Apokalyps 1, 9-11a. 12-13. 17-19
Vers: Johannes 20, 29
EV: Johannes 20, 19-31
Homilie
Goddelijke Barmhartigheid; wat is dat? Het is … een dwaze barmhartigheid. Het is een barmhartigheid die onze logica overtreft. Het is een barmhartigheid die zo vol liefde is dat ze verder reikt dan de regels van recht en gerechtigheid.
De zondag van de Goddelijke Barmhartigheid is de tweede zondag van Pasen. De eerste zondag van Pasen was verleden week, paasochtend. We hoorden het in het Evangelie: Op de avond van de eerste dag van de week, toen de deuren van de verblijfplaats der leerlingen gesloten waren uit vrees voor de Joden, kwam Jezus binnen, ging in hun midden staan en zei: “Vrede zij u.”
Dat was de eerste dag. Daarna: Acht dagen later waren zijn leerlingen weer in het huis bijeen, en nu was Tomas erbij. Hoewel de deuren gesloten waren kwam Jezus binnen, ging in hun midden staan en zei: “Vrede zij u.”
De eerste en de achtste dag. Weet u nog hoe we de paasnacht begonnen met de lezingen in de wake? Het scheppingsverhaal: De eerste dag, en God zag dat het goed was. De tweede, de derde, de vierde, de vijfde, de zesde dag, en God zag dat het zeer goed was. De zevende dag; God rustte van al het werk. En nu de achtste dag. Wij vieren deze zondag als de achtste dag, als de nieuwe dag, de dag van de Nieuwe Schepping. Is de oude schepping dan voorbij? Is de Nieuwe Hemel met de Nieuwe Aarde dan al aangebroken? Ja en nee.
De oude wereld heeft haar macht verloren. De dood heeft zijn macht verloren. De machten van het kwaad zijn overwonnen. Definitief. Maar zolang we op aarde leven zal de strijd doorgaan, de tegenstander geeft het zo snel niet op, het betekent dat we de last van die tegenstand moeten dragen. Maar daarin volgen we Christus die ons op die weg is voorgegaan. Zo is onze geschiedenis, we zagen het al in de weg van Gods Volk, met de bevrijding uit Egypte, de vlucht door de zee en de tocht door de woestijn.
Wat zou er van Gods Volk zijn geworden als God niet barmhartig was? Het zou ten onder gegaan zijn. Afgevallen naar de Baäls. Verstrooid onder de volken. Overgelopen naar de afgoden. Het is Gods Barmhartigheid die Gods Volk steeds weer heeft aangetrokken en heeft behouden.
Wat zou er van de Kerk geworden zijn als God niet barmhartig was geweest? Hoe vaak zijn wij in de loop van de eeuwen niet weggelopen van God en Gods gebod? Hoe makkelijk is deze wereld vervallen in atheïsme of pantheïsme, in nazisme of communisme, liberalisme, indifferentisme, nihilisme of ietsism?.
Maar steeds is het Gods barmhartigheid die ons een nieuwe kans geeft, die onze harten raakt, mild maakt, die de hardheid in onze harten overwint, die ons bereid maakt tot vergeving en verzoening. Zonder Gods barmhartigheid zouden we blijven hangen in oog om oog, een eerwraak, in vergelding, in een de spiraal van geweld. Zonder de houding van barmhartigheid eindigen conflicten in oorlogen, in cyberoorlogen en handelsoorlogen, in spionage-oorlogen en in gewapende oorlogen. Het resulteert in bombardementen, met vernietiging van levens en vernietiging van de leefomgeving.
God is de eerste die barmhartig is en vergevingsgezind. Zo probeert God onze harten te bewegen tot barmhartigheid en vergevingsgezindheid. Hij laat het ons zien in Jezus zijn Zoon, met de bedoeling dat we gaan beseffen dat als we zijn aanbod niet aannemen, we terugvallen in de vicieuze cirkel van vergelding, waarbij het de kleinen en onschuldigen zijn die het meest te lijden krijgen.
Paus Franciscus heeft dit beter begrepen dan velen in deze wereld en hij is dit blijven zeggen en ons tot zijn laatste snik blijven oproepen tot solidariteit met de kwetsbaren, met de onschuldigen. Daaronder rekende hij ook deze aarde, deze schepping, die weerloos is tegenover de uitbuiting door de mens. Een weerloze schepping die ook ons gezamenlijk huis is. Daarbij geldt dat als we deze schepping uitputten en vervuilen, als we niet goed met haar omgaan; niet in het klein en niet in het groot, dat dan deze aarde wordt overgeleverd aan de ongekende primitieve krachten van de natuur. Krachten waarbij orde en ordening vervalt tot chaos waardoor deze wereld uiteindelijk onleefbaar wordt.
God heeft deze aarde, deze mooie tuin, voorbereid op de komst van de mens. Hij gaf ons de opdracht deze tuin te verzorgen en wij mogen de vruchten ervan plukken. God heeft die tuin in een miljoenen jaren durende evolutie voorbereid voor ons tijdperk. God heeft de mens tot bestaan geroepen toen deze tuin daarvoor gereed was. Wanneer wij nu die tuin verwoesten, onleefbaar maken, vernietigen wij Gods werk, onze eigen leefomgeving en die van onze kinderen.
Barmhartigheid kost iets, kost inspanning, kost zelfoverwinning, kost overwinning van egoïsme. Eigenbelang is altijd kortzichtig, is korte termijn voordeel; het is de houding van de niet verloste mens, het is een houding die zich op lange termijn wreekt en waar je spijt van krijgt als het te laat is.
De apostel Thomas geloofde alleen zijn eigen ogen. Zo is hij het prototype van de moderne, individuele mens. Jezus was hem barmhartig door hem te laten zien en voelen. Moge Jezus ook alle moderne mensen genadig zijn. Zij die niet willen of kunnen geloven op het woord van betrouwbare getuigen. Dat Hij hen barmhartig is door hen te laten zien en geloven dat Hij leeft, dat God bestaat, dat de Kerk zijn Kerk is die doorgaat in de tijd. Dan begint zijn Nieuwe Hemel en Nieuwe Aarde ook in hen, hier en nu. Amen. Alleluia. Zalig Pasen.
Voorbede
Bidden wij tot God die onze nieuw leven geeft in Christus.
Wij bidden voor onze overleden paus Franciscus, dat hij mag binnengaan in de vreugde van de Heer en zijn dienstwerk op een nieuwe manier mag voortzetten. Wij bidden voor het college van kardinalen, dat de Heilige Geest hen verlicht om een goede opvolger te kiezen. (Laat ons [zingend] bidden):
Wij bidden voor de wereld, voor regeringsleiders, dat de Heilige Geest hun harten beweegt tot vrede, dat Hij hen vindingrijk maakt en hen inzicht en moed geeft om de nodige stappen te zetten. Wij bidden om duurzame vrede die steunt op barmhartigheid en solidariteit. (Laat ons [zingend] bidden):
Wij bidden voor onze parochies, dat we de idealen van paus Franciscus koesteren en in ons hart meedragen, dat we steeds meer oog krijgen voor de armen en voor de schepping, voor eenvoud en naastenliefde, voor dialoog en oprechte interesse in elkaar. (Laat ons [zingend] bidden):
Wij bidden voor gezinnen; voor alleenstaanden en echtparen, voor ouders en grootouders, kinderen en kleinkinderen, dat Gods barmhartigheid die zo rijkelijk zichtbaar is geworden in het hart van Christus, ook in onze gezinnen mag stromen, dat jong en oud elkaar in die barmhartigheid omhelst. (Laat ons [zingend] bidden):
Intenties