We zijn weer met KN pelgrims op reis geweest, deze keer naar Fátima, omdat 100 jaar geleden Maria daar verscheen aan drie kinderen: Lucia, Francesco en Jacintha. Fátima is anders dan Lourdes. In Fátima komt Maria met een oproep tot bekering en een waarschuwing dat er een nog gruwelijkere oorlog zal komen als de wereld zich niet bekeert.
Toen Maria verscheen was de Eerste Wereldoorlog (1914 – 1918) nog bezig. Niemand kon toen al een vermoeden hebben van de Tweede Wereldoorlog. Maria verklaarde tevens dat Rusland haar leer over de hele wereld zou verspreiden. 70 jaar eerder, in 1847, hadden Karl Marx en Friedrich Engels het “Communistisch Manifest” geschreven. Twintig jaar later, in 1867, publiceerde Marx het eerste deel van zijn hoofdwerk “Das Kapital”. Maria verschijnt vanaf 13 mei 1917 en in oktober 1917 breekt de Russische oktoberrevolutie uit, die de basis zal zijn voor de Sovjet Unie.
Waartoe riep Maria op? In alle eenvoud: bekering, boete doen, gebed, vooral het rozenkrans gebed, opdat God het tij zal keren. Het is de oude oproep. Zo begon Jezus zelf met zijn openbaar optreden. Hij zei: “Bekeert u, want het Rijk der hemelen is nabij” (Matteüs 4,17). Fátima zou je mogen zien als een oproep tot het sacrament van verzoening, de biecht. Fátima echter is ook een profetische kritiek op de wereld. Karl Marx wilde het onrechtvaardige Westerse kapitalistische systeem omverwerpen. Marx had een zeer negatieve kijk op het Christendom en op geloof in het algemeen. Zo kwam hij tot zijn atheïstische visie. Zijn werk was niet alleen zonder God, maar ook tegen God.
De profetische kritiek van Fátima is dat de mensheid het heil (de heilstaat) niet eigenmachtig moet proberen te realiseren, zonder God of tegen God, maar door bekering, door te luisteren, door mee te bewegen met de heilige Geest en de weg van Christus te gaan. Maria zei dat uiteindelijk haar Onbevlekt Hart zou overwinnen. 72 jaar later (1989) viel de muur. In 1991 viel de Sovjet Unie uit elkaar. Maria’s Onbevlekt Hart heeft inderdaad overwonnen. Maar al heeft het Westers kapitalistisch systeem vrijwel de hele wereld veroverd en verdwijnt het communisme; het atheïsme neemt steeds verder toe. De profetische kritiek van Fátima blijft daarom onverminderd van kracht. Als de mens zich niet vrijwillig bekeert, zullen er nieuwe en andere rampen opdoemen die nog grotere catastrofes meebrengen. Ook dat profetenwoord blijft onverminderd van kracht.
De Kerk herkent de tekenen van de tijd. Haar sociale leer is een basis voor een God- en menswaardige economie. De Kerk heeft een milieu-encycliek uitgegeven om aan een nieuwe mentaliteit te werken. De Kerk komt de wereld te hulp. Maar neemt de wereld die hulp aan, of holt ze in atheïstische arrogantie voort naar de volgende ramp?
Maria zei dat haar Onbevlekt Hart zou overwinnen. Dat is niet alleen een bovennatuurlijke religieuze overwinning waarin God de geschiedenis ten goede keert; het is heel concreet ook een oproep aan ons om Maria in die zuiverheid na te volgen. Wanneer wij zuiver van hart zijn, zullen we Gods Woord verstaan en kracht vinden om zijn weg te volgen.
Pastoor Michel Hagen