We hebben er lang op gewacht, de nieuwe exhortatie van paus Franciscus; Amoris Laetitia, de vreugde van de liefde. In deze column ga ik nog niet echt in op de inhoud van deze exhortatie (=aanmoediging). Ik wil vooral stilstaan bij de discussies in de media en bij allerlei groepen in de Kerk. Hierin klonk angst dat de leer van de Kerk zou veranderen en tegelijk was er angst dat de exhortatie niets nieuws zou brengen. Er was angst voor ontsporingen en dwalingen en er was angst dat de Kerk onbeweeglijk vast zou blijven staan. De bisschoppen hebben zich echter onder leiding van de paus, maar vooral onder leiding van de heilige Geest, niet laten leiden door angst, maar door geloof, hoop en liefde, door vertrouwen en met name door barmhartigheid.
De bisschoppen zien wereldwijd de grote kudde van Christus, waarbinnen echtparen aan de ene kant de vreugde beleven van het huwelijk, het vader en moeder zijn, de vreugde van het geloof en de verbondenheid met God en elkaar. Aan de andere kant zien zij veel mensen die hierin zijn vastgelopen, die niet aan een burgerlijk of kerkelijk huwelijk willen beginnen of die angst hebben om zich levenslang te binden. De bisschoppen zien een Westerse cultuur die huwelijkstrouw en de schoonheid van de liefde eerder ondermijnt dan bevordert en beschermt.
Het valt me op dat de diverse groepen in de Kerk deze exhortatie lezen met de bril van de eigen verwachtingen: “Staat erin wat wij belangrijk vinden?” Sommigen willen niets anders dan de bevestiging van wat al honderd keer geschreven is. Anderen willen dat juist allemaal kwijt en hopen op nieuwe en ruime regels, passend bij de tijdgeest en de cultuur. Beide groepen, of men ze nu orthodox of modern, behoudend of progressief, ouderwets of vooruitstrevend noemt, lijken
op de Farizeeën en Schriftgeleerden uit de tijd van Jezus. Toen Jezus een lamme deed opstaan, vroegen zij niet: “Wie is die man die jou heeft genezen?” Zij vroegen: “Wie is die man die jou heeft opgedragen op de sabbat je bed te dragen? (vgl. Johannes 5,12)” Zij zaten zo vast in hun eigen sjabloondenken, dat ze geen oog hadden of wilden hebben voor het wonder dat zich daar voor hun ogen voltrok. Hetzelfde gevaar lopen allen die vooral hun eigen verwachtingen en denkkader maatgevend achten voor deze nieuwe exhortatie van de paus.
De paus en de bisschoppen willen het elan terug in de Kerk, dat we zien bij Jezus: “Mijn schapen luisteren naar mijn stem en Ik ken ze en ze volgen Mij. Ik geef hun eeuwig leven; zij zullen in eeuwigheid niet verloren gaan … (Johannes 10,27-28)” Dat is de pastorale houding van de Kerk, dat is de roeping van iedere herder, dat is het waar het om draait: Dat de mensen eeuwig leven vinden in Christus De Goede Herder.
Dat herderschap begint bij iedere mens. Het begint in gezinnen, op school, in de familiekring, in de manier hoe wij omgaan met elkaar. Het echte herderschap zien wij bij Jezus die zijn leven prijsgeeft voor de mensen. Laten we herders zijn die Christus navolgen in de praktijk van alledag, in gebed, in naastenliefde en in geloof, herders die hun schapen voorgaan in de vreugde van de liefde.
Pastoor Michel Hagen