U kent ongetwijfeld het gezegde: “Oud worden is mooi, maar oud zijn is minder”. Dat laatste heeft te maken met de ongemakken van het ouder wordende lichaam. Gebreken, ziekten als Alzheimer, afnemende kracht, grotere afhankelijkheid of het gevoel dat je een last bent voor anderen, dit alles kan mensen ertoe brengen te zeggen: “Het is genoeg geweest, laat de dood maar komen”.
Wereldwijd zie je een beweging die de oplossing zoekt in euthanasie. Nederland is die weg al in 2002 ingeslagen. Uitzichtloos lijden, geestelijk of lichamelijk, maakt dat een arts, met inachtneming van alle zorgvuldigheidseisen en de melding, niet strafbaar handelt als hij op verzoek van die persoon een eind aan diens leven maakt.
Hoe gaan we hiermee om als gelovig mens? Euthanasie zoals dit in Nederland wordt gepraktiseerd is niet te verenigen met ons geloof. Palliatieve sedatie, waarbij een sterk slaapmiddel wordt gegeven wanneer het overlijden binnen drie weken wordt verwacht, zodat iemand op een natuurlijke manier overlijdt, is wel te verenigen met ons geloof.
Nadenkend over deze problematiek kunnen wij veel leren van de martelaren. Een martelaar is iemand die de kans heeft zijn leven te redden, maar daarvoor zijn geloof in Christus moet verloochenen. Folteringen, brandstapels, hongerdood, lange pijniging; martelaren hebben het moeten verduren vanwege hun trouw aan Christus en zijn Kerk. Christus heeft zonde en dood overwonnen. Wie Hem volgt, zal met Hem delen in het eeuwig leven en de martelaren zijn de eersten die Hem volgen. Daarmee is het lijden echter niet uit de wereld. Op het lijden heeft Jezus een ander antwoord gegeven. Door de zieken te genezen en hen nabij te zijn, toonde Hij in zijn leven hoe wij met het lijden moeten omgaan. Jezus roept ons op elkanders lasten te dragen, zodat het leven voor iedereen draaglijk wordt, want ziekte, tegenslag en problemen zijn deel van dit leven. In dit perspectief worden ziekte en ouderdom een kans voor anderen om net als Jezus andermans last te verlichten. Dat is wat Jezus heeft voorgedaan. Tegelijk wordt het ook een kans voor de ouderen en zieken zelf om Jezus na te volgen, juist in die laatste fase.
Lijden is niet zinloos, mits we het kunnen verbinden met het lijden van Christus. Het dragen van de lasten van de ouderdom kan een gave worden om God aan te bieden; een offerande, zoals Jezus zijn leven heeft gegeven en zoals de martelaren van hun laatste levensfase een getuigenis en offergave hebben gemaakt. Daarop is het woord van Paulus van toepassing: “Op het ogenblik verheug ik mij dat ik voor u mag lijden en in mijn lichaam aanvullen wat nog ontbreekt aan de verdrukkingen van de Christus, ten bate van zijn lichaam, dat is de Kerk” (Kolossenzen 1,24). De ouder wordende mens heeft een unieke kans tot navolging van Christus, om zo een eigen bijdrage te geven ten bate van de Kerk en ook van de wereld.
Het is de moeite waard te werken aan een spiritualiteit van de ouder wordende mens. Paus Franciscus heeft daar reeds aandacht aan gegeven en er zijn meer initiatieven. Navolging van Christus; een totaal ander antwoord dan de wereld geeft.
Pastoor Michel Hagen