Heeft u het gevolgd? Op voorstel van D66, gesteund door de VVD, PvdA en alle andere partijen (alleen de christelijke partijen CDA, ChristenUnie en SGP stemden tegen), is in maart 2016 een motie aangenomen die ook wel “kerkje pesten” wordt genoemd.
Per 1 maart 2018 stopt de overheid met het verstrekken van gegevens aan de kerken via de SILA (adreswijzigingen of overlijden). Dit is een zeer slechte zaak. SILA (Stichting Interkerkelijke Leden Administratie) is de stichting die de kerken, in samenspraak met de overheid, daarvoor hebben opgericht. Via SILA kan de overheid zonder zelf iets over geloof te registreren, de burger die bij een kerk staat ingeschreven van dienst zijn zodat de burger niet zelf, bij verhuizing of overlijden, die gegevens hoeft door te geven. Door deze stopzetting zal de administratie van de kerken hopeloos vervuilen. Dat betreft dan zo’n 5,5 miljoen ingeschrevenen, een derde van de Nederlandse bevolking.
Kerken zijn gewend zich politiek niet te roeren of een stemadvies uit te brengen bij de verkiezingen, maar in deze situatie zou ik het wel weten.
Maatschappelijk belang en werk maken van zorgtaken waar de overheid verantwoordelijkheid voor draagt, is een wettelijk vereiste voor deze dienst aan de kerken. Hebben de kamerleden misschien onnadenkend, zonder eigen onderzoek hun steun gegeven aan deze motie? Zo niet, dan ontkent blijkbaar de meerderheid van de Tweede Kamer de gewichtige maatschappelijke rol, inzet en waarde van de geloofsgemeenschappen met 5,5 miljoen gelovigen, en meteen ook de maatschappelijke waarde van kerkgebouwen, begraafplaatsen, muziekverenigingen en koren, de aandacht voor ouderen, bijdragen en huisvesting van voedselbanken of de directe zorg voor kwetsbare mensen, ongeacht geloof. Alle kerken samen zijn de grootste vrijwilligersorganisatie in Nederland. Het percentage vrijwilligers onder de regelmatige kerkgangers bedraagt door de jaren heen meer dan het tweevoudige van dat onder de buitenkerkelijken en mensen die nooit een kerk bezoeken (SCP 2014).
Kerken moeten de huidige politieke werkelijkheid zien als een uitnodiging om de maatschappelijke relevantie van de kerkelijke gemeenschappen meer voor het voetlicht te brengen. Het is goed en het past bij onze Christelijke identiteit om niet op te scheppen over wat we doen. Van Jezus wordt gezegd: “Hij zal twisten noch schreeuwen en op straat zal men zijn stem niet horen” (Matteüs 12,19). Maar als dit betekent dat een derde van de Nederlandse bevolking het recht wordt ontzegd nog langer deze service van de overheid te krijgen, terwijl de overheid dit wel toestaat aan financiële organisaties zoals pensioenfondsen, banken, effecteninstellingen, verzekeraars en beleggingsinstellingen, dan is het tijd om de schroom van ons af te schudden en te laten zien waar wij als kerken voor staan in deze maatschappij.
De overheid raadpleegt het volk over deze wetsaanpassing. U kunt bezwaar maken door de internetconsultatie in te vullen (voor 3 februari). Niet erg gebruiksvriendelijke, dus even doorbijten. Vul in: bit.ly/silamoetblijven dan komt u op de site van overheid. Doe het.
Pastoor Michel Hagen