We zien ze dagelijks in beelden: Roepende mensen achter hekken, kruipend door het raam van een treincoupé, een dode peuter op het strand. Hoeveel beelden zijn er nodig om de wereld in beweging te krijgen? Ik hoor mensen discussiëren over de vreemdelingen en lees reacties op internetfora. In het tumult zie ik menslievende reacties van mensen die hun huis willen openstellen en ook ‘dikke-ik’ reacties van mensen die iedere vreemdeling betitelen als gelukszoeker en profiteur. Opvallend was, dat ik vaker het woord vreemdeling las dan het woord vluchteling.
De vluchteling is in ons land, in ons dorp gekomen vanwege een levensbedreigende situatie in het thuisland. De vluchteling wordt echter eerder gezien en behandeld als vreemdeling dan als mens die op de vlucht is. We zien eerder de vreemdeling in de vluchteling dan de vluchteling in de vreemdeling. Het heeft alles met ons gevoel van bedreiging te maken. Daardoor belanden veel vluchtelingen van de ene bedreiging in de andere. Wat is voor de Westerse mens zo bedreigend aan de vreemdeling? Ik hoor van alles. Ze hebben huizen nodig, terwijl onze eigen jonge mensen geen geschikt huis kunnen vinden. Ze pikken banen in die wij nodig hebben. Er zitten criminelen onder die onze samenleving bedreigen. Ze wonen straks naast je met hun vreemde etenslucht en hun luidruchtigheid tot in de late avond. Veel hebben een andere godsdienst die ze soms heel fanatiek maakt; ze weten niet wat tolerantie en godsdienstvrijheid is, etc.
Wie zichzelf echter ook als vreemdeling ziet, gaat anders kijken. Een Christen gelooft dat ons vaderland in de hemel is. Wij horen bij Christus die door zijn vaderstad en -land werd afgewezen. God Zelf is de grootste vreemdeling op aarde. God is de Ander die ons aantrekt als Hij ons iets te bieden heeft, maar die wij afstoten als Hij iets vraagt wat ons niet aanstaat. God is de grotere Liefde, de onzelfzuchtige liefde die doorgaat waar mensen afhaken en zeggen: “Ik ben wel goed maar niet gek”. Dat goed zijn is voor God niet goed genoeg. God is de werkelijke vreemdeling in een wereld die nog niet Gods Koninkrijk is zolang de harten van de mensen niet vervuld zijn van Gods goedheid, geduld, barmhartigheid, wijsheid, trouw, medelijden en Gods liefde.
Voor Jezus is iedere vreemdeling een kind van God, iemand aan wie je Gods liefde kunt verkondigen en geven met woord en daad. Hij leert ons Liefde tot God en de naaste. Zie hen als vluchteling en als verwant aan jou, want zelf ben je vreemdeling met Christus. Zie hen als mens, zoals jijzelf mens bent. Heb je naaste lief zoals jij zelf. Jezus zegt: “Effeta”; “ga open” (Marcus 7, 34). Onze harten moeten opengaan voor de vluchteling. Dat betekent dat we vooroordelen en vreemdelingenvrees moeten overwinnen. Moeten we dan naïef zijn, zonder oog voor mensen met verkeerde bedoelingen, zonder duidelijke richtlijnen? Jezus is niet naïef, integendeel, zijn liefde maakt juist dat Hij meer ziet dan wij; Hij ziet in iedere mens een kans. De vluchteling is een kans voor Gods koninkrijk, een kans voor u en mij, een kans om God te dienen en hem de ruimte te geven. Een kans om te groeien als Christen.
Pastoor Michel Hagen